Θανάσης Πάνου

Του Θανάση Πάνου

Το σεξουαλικό ένστικτο γνωρίζουμε ότι είναι το πιο ζωώδες από τα ανθρώπινα ένστικτα, άρα γι’ αυτό είναι και το πιο φυσικό. Στη φύση υπάρχει ένα μόνο ένστικτο που ισοδυναμεί σε ένταση με το σεξουαλικό, αυτό της ανάγκης για τροφή. Ο άνθρωπος όμως, ως “νοήμον” oν, ζει το σεξ, προσαρμοζόμενος στους όρους και τους ηθικούς κανόνες της εποχής του.

Στην τέχνη που έχει τη δική της διαφορετική ηθική “όραση” παρέμεινε από τους αρχαιότερους χρόνους η απεικόνιση των φύλων, τονίζοντας τη διαφορά τους, υπερβάλλοντας συνήθως στο μέγεθος των σεξουαλικών ή και ερωτικών οργάνων. Ως γνωστόν, από την αρχαιότητα έως σήμερα, το πέος εκπροσωπούσε τον άνδρα και το αιδοίο και οι μαστοί τη γυναίκα. Στις παλαιολιθικές μάλιστα, απεικονίσεις, έδιναν περισσότερο σημασία σε αυτήν την διαφοροποίηση και λιγότερο στη μητρότητα η την ερωτική πράξη. (Το πιο αρχαίο ερωτικό σύμπλεγμα, παρουσιάζοντας τα δυο φύλα μαζί ερωτικά είναι ένα ανάγλυφο στο σπήλαιο Λοσελ).

Από το πέος και το αιδοίο της αρχέγονης τέχνης, στη μητριαρχία, αιμομιξία, μοιχεία, πορνεία, παρθενία και τα σεξουαλικά στάδια ανάπτυξης του Φρόιντ.

Η, όπως σκωπτικά αναφέρει ο ποιητής: “Ο θάνατος είναι η μεγαλύτερη πόρνη, όλα χωρούν”

Στις καλλιτεχνικές απεικονίσεις η γυναίκα, ως μητέρα, με γενεσιουργό δύναμη και ως σύμβολο της γονιμότητας, παρουσιάζεται αργότερα και προκάλεσε την τολμηρή θεωρία, jus maternum (μητριαρχία). Σύμφωνα με αυτήν, οι άνδρες ζούσαν σε μια πραγματικά απεριόριστη σεξουαλική ελευθερία και γι’ αυτό κανένας δεν γνώριζε ποιος είναι ο πατέρας ενός παιδιού. Η μόνη σίγουρη σχέση συγγένειας ήταν αυτή της μητέρας με το παιδί. Στη Λυκία, όπως μας αναφέρει ο Ηρόδοτος τα παιδιά έπαιρναν το όνομα της μητέρας τους.

Με αυτήν την λογική, μπορούμε να κατανοήσουμε την αιμομιξία των παλαιότερων χρόνων η οποία μάλιστα στην αρχαία Αίγυπτο ήταν θεσμός και επιβαλλόταν. όπως και στον διάδοχο του θρόνου, ο οποίος έπρεπε να παντρεύεται την αδελφή του για να αναγνωριστεί νόμιμος άρχοντας.

Στη σεξουαλική νομοθεσία του Λευιτικού της βίβλου, ο Μωυσής απαγόρευσε οποιαδήποτε σεξουαλική σχέση ανάμεσα σε απευθείας συγγενείς. Στις Ινδίες αντίστοιχα, ο Βούδας απαγόρευσε το γάμο μεταξύ συγγενών μέχρις έκτου βαθμού. Στα μονογαμικά έτσι καθεστώτα αλλά και στα πολυγαμικά, χαρακτηρίστηκαν πολλές πράξεις της γυναίκας ως μοιχεία και τιμωρούνταν είτε με πνιγμό είτε λιθοβολισμό ή όπως στην Ασσυρία με το κόψιμο της μύτης.

Ο περιορισμός της σεξουαλικής ελευθερίας με αυστηρές νομοθεσίες, οδήγησε με αυτόν τον τρόπο, αρκετούς λαούς να αναγάγουν την πορνεία ως ιερή ενασχόληση. Ως βαλβίδα ασφαλείας από την επιβολή της ηθικών κανόνων επί του σεξουαλικού ενστίκτου. Ο γεωγράφος Στράβωνας, αναφέρει ότι στην Κόρινθο την εποχή εκείνη (του αυτοκράτορα Αυγούστου) 10.000 γυναίκες ασκούσαν το επάγγελμα της πόρνης, που εκτός των άλλων, είχε καθιερώσει την επίσκεψη στην Κόρινθο πολύ ενδιαφέροντα…τουριστικό προορισμό.

Από την ποιήτρια Σαπφώ από τη Λέσβο έως την αυτοκρατορική Ρώμη βλέπουμε (τουλάχιστον για την υψηλή κοινωνία) ότι υπήρξε σεξουαλική ελευθερία και έκφραση και σε δημόσιους χώρους. Αν και ο Οβίδιος εξορίστηκε και για την διδασκαλία του, του “ελεύθερου έρωτα” ο Προπέρτιος έγραφε σε ελεγεία του: “αγαπώ την ελεύθερη από κάθε απαγόρευση γυναίκα, που περπατά με τα ρούχα της μισάνοιχτα…”. Στίχοι μάλιστα ακόμα πιο τολμηροί δεν προσέβαλαν κανέναν, γιατί αντανακλούσαν ακριβώς την ηθική ανεκτικότητα της εποχής. Αυτή η ανεκτικότητα χαρακτηρίστηκε στην ιστορική συνέχεια, ως ηθικός εκφυλισμός από τον Χριστιανισμό και η σεξουαλική ζωή των ανθρώπων, ως ανέμελη χαρά ζωής, μπήκε στο στόχαστρο. Με τον Χριστιανισμό, την εξύμνηση της παρθενίας και την ηθική αυστηρότητα με κορύφωση το Μεσαίωνα, φτάνουμε επομένως στο άλλο άκρο. “Είναι καλό για έναν άνδρα να μην αγγίζει γυναίκα” έγραφε ο Απόστολος Παύλος και έγινε κανόνας, ή “ότι είναι προτιμότερο να παντρεύεστε παρά να φλέγεστε από επιθυμία”. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρέας ανέφερε μάλιστα, ότι “κάθε γυναίκα θα έπρεπε να κοκκινίζει στη σκέψη ότι είναι γυναίκα¨.

Στην Αναγέννηση, η χαρά της ζωής λαμβάνει τη φυσική της θέση και εκφράζεται από την αρχαία Λατινική αρχή “humana non sunt turpia” (τα ανθρώπινα δεν είναι αισχρά).

Το 1908 ο Φρόιντ εξάγγειλε την περίφημη θεωρία του. (ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΉ ΜΈΘΟΔΟΣ).

Ο Φρόιντ, που ως ψυχίατρος είναι γνωστός κυρίως για την ανάπτυξη της θεωρίας της προσωπικότητας, διατύπωσε μια θεωρία που έχει δύο διαστάσεις. Η πρώτη διάσταση αφορά τα ψυχοσεξουαλικά στάδια ανάπτυξης του ατόμου (στοματικό, πρωκτικό, φαλλικό, λανθάνουσας σεξουαλικότητας και γενετήσιας σεξουαλικότητας). Το καθένα από αυτά τα στάδια αντιστοιχεί με μια διαφορετική σωματική ζώνη ικανοποίησης και με διαφορετικές χρονικές περιόδους της ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον Φρόιντ, η φυσιολογική ανάπτυξη του ατόμου προϋποθέτει την καταστολή των σεξουαλικών και επιθετικών ορμών του και την ταύτισή του με τα κοινωνικώς αποδεκτά πρότυπα του πατέρα ή της μητέρας, καθώς και την ανάπτυξη της κοινωνικής του συνείδησης. Η δεύτερη διάσταση αφορά την ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας και σχετίζεται περισσότερο με την ανάπτυξη του κοινωνικού εαυτού.

“Η σεξουαλική αναστολή είναι η βασική αφορμή της σύγχρονης νευρικότητας”

Σήμερα, ως πραγματικό δεδομένο, υπογραμμίζουμε το σεξ, όχι ως μέσο μόνο εκτόνωσης βασικού ενστίκτου ή αναπαραγωγής. Σεξολόγοι, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι ακόμα και ηθικολόγοι συμφωνούν και το θεωρούν ως το καλύτερο και πιο σημαντικό μέσο εκδήλωσης αγάπης και όχι σαν μια πηγή προσωπικής ικανοποίησης που μπορεί ο καθένας να φτάσει πανεύκολα, με την ελευθερία που δίνει η ψηφιακή εποχή μας.

Αν η γενική ερωτική έκρηξη ελευθερίας, που κυριαρχεί σε όλους τους κοινωνικούς τομείς, είναι απελευθέρωση της σεξουαλικότητας ή ένας εκφυλισμός της, αποτελεί ένα άλλο πρόβλημα. Μια νέα παιδεία, ίσως να έκανε τους ανθρώπους πιο αληθινούς, πιο χαρούμενους και να εναποθέτουν μια μεγάλη δόση αγάπης στον σύντροφό τους, σε αντιστάθμισμα της σαρκικής ικανοποίησης που τόσα μας διδάσκει η παρακαταθήκη σπουδής της ερωτικής ιστορικής πορείας μας.

Δεν είναι άσκοπο να πούμε, ότι όλες οι παθολογικές εκδηλώσεις, τόσο φυσικές όσο και ψυχικές έχουν ως ίαση την λαχτάρα της επιστροφής στην φυσική μας κατάσταση, που βασικό στοιχείο ευτυχίας ήταν η αλχημεία, έρωτα, πόθου και αγάπης ως εαυτόν.

Θανάσης Πάνου*

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook