Ιστορία Προσανατολισμού Γ’ Λυκείου – Α. ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ (1821-1827) 2. Πρόσφυγες από τον ελλαδικό χώρο 

Του Άρη Ιωαννίδη

Α. ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ (1821-1827)

2. Πρόσφυγες από τον ελλαδικό χώρο

Ερωτήσεις σύντομης απάντησης:

  1. Ποιες ήταν οι δύο κατευθύνσεις που ακολούθησε το προσφυγικό ρεύμα από τις βόρειες ελληνικές επαρχίες, Θεσσαλία, Μακεδονία και Ήπειρο;
  2. Πού κατέφυγαν οι πρόσφυγες από τη Θεσσαλομαγνησία και την κεντρική Μακεδονία;
  3. Ποια ήταν τα αποτελέσματα του προσφυγικού ρεύματος στις Σποράδες;
  4. Προς ποια περιοχή και πότε κατευθύνθηκαν οι πρόσφυγες από την Ήπειρο και το Σούλι;
  5. Πώς αντέδρασαν οι Μεσολογγίτες ύστερα από την εγκατάσταση των Σουλιωτών στην περιοχή τους και πώς προσπάθησε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα η κυβέρνηση;
  6. Ποιοι μόνο κατάφεραν από τους Ηπειρώτες πρόσφυγες να εκπροσωπηθούν στη Γ’ Εθνοσυνέλευση;

Απαντήσεις στις ερωτήσεις σύντομης απάντησης:

  1. «Το προσφυγικό ρεύμα από τις βόρειες επαρχίες … και ειδικότερα το Μεσολόγγι».
  2. «Στις Βόρειες Σποράδες … μεμονωμένοι στη Στερεά Ελλάδα».
  3. «Ο προσφυγικός συνωστισμός στις Σποράδες … και τρόμος των εγχωρίων».
  4. «Μεγάλα κύματα προσφύγων … τη λύση της πολιορκίας του Σουλίου».
  5. «Οι Σουλιώτες πρόσφυγες έφτασαν … αργότερα το νεοελληνικό κράτος».
  6. «Από τους Ηπειρώτες … για μόνιμη εγκατάσταση».

Ερωτήσεις κλειστού τύπου, Σωστό/Λάθος:

  1. Το προσφυγικό ρεύμα από τις βόρειες ελληνικές επαρχίες, Θεσσαλία, Μακεδονία και Ήπειρο δεν συνεχίστηκε κατά το δεύτερο έτος της Επανάστασης.
  2. Οι πρόσφυγες από τη Θεσσαλομαγνησία και την Κεντρική  Μακεδονία κατευθύνθηκαν αρχικά προς τις Βόρειες Σποράδες και το Τρίκερι της Μαγνησίας.
  3. Οι πρόσφυγες από την Ήπειρο και τα Άγραφα κινήθηκαν προς την Ανατολική Στερεά.
  4. Μετά την καταστολή του κινήματος στον Όλυμπο, κατέφυγαν στις Σποράδες πολλοί αγωνιστές και οπλαρχηγοί από τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.
  5. Ο προσφυγικός συνωστισμός στις Σποράδες είχε ως αποτέλεσμα την οργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης.
  6. Μετά την άφιξη των προσφύγων στις Σποράδες οι τοπικές αρχές βρέθηκαν αδύναμες, όχι μόνο να περιθάλψουν τους άπορους και πεινασμένους νεοφερμένους, αλλά και να διατηρήσουν την τάξη.
  7. Οι πρόσφυγες από τον Όλυμπο προκαλούσαν κρούσματα βίας στις Σποράδες και απέβησαν στην πράξη κυρίαρχοι των νησιών και τρόμος των εγχωρίων.
  8. Μετά την καταστολή του κινήματος, το καλοκαίρι του 1821, στην Ήπειρο, μεγάλα κύματα προσφύγων από την Ήπειρο κατευθύνθηκαν στη Δυτική Στερεά, για να αποφύγουν τα τουρκικά αντίποινα.
  9. Οι Σουλιώτες στις αρχές του 1824 κατέφθασαν τελευταίοι στο Μεσολόγγι, μέσω των Ιόνιων νησιών.
  10. Το Μεσολόγγι είχε πλέον επιβαρυνθεί υπερβολικά μετά τη εκδίωξη των Τούρκων από τη Δυτική Στερεά.
  11. Προκειμένου να ανακουφιστεί το Μεσολόγγι από τη συνεχή εισροή προσφύγων, το Βουλευτικό παραχώρησε στους Σουλιώτες το Ζαπάντι, βορειοδυτικά του Αγρινίου.
  12. Οι Μεσολογγίτες συμφώνησαν με την απόφαση για παραχώρηση γης για εγκατάσταση των προσφύγων.
  13. Η απόφαση της κυβέρνησης για παραχώρηση γης στην ευρύτερη περιοχή του Μεσολογγίου στους πρόσφυγες αποτελεί την πρώτη ιδέα για αποκατάσταση προσφύγων στα χρόνια του Αγώνα.
  14. Οι Σουλιώτες στη Γ’ Εθνοσυνέλευση έθεσαν ως βασικό θέμα την παραχώρηση τόπου για μόνιμη εγκατάσταση.

Απαντήσεις στις ερωτήσεις κλειστού τύπου (Σωστό/Λάθος):

  1. Λάθος
  2. Σωστό
  3. Λάθος
  4. Λάθος
  5. Λάθος
  6. Σωστό
  7. Σωστό
  8. Σωστό
  9. Λάθος
  10. Σωστό
  11. Σωστό
  12. Λάθος
  13. Σωστό
  14. Σωστό

 

Πηγές/παραθέματα από την ΚΕΕ

ΠΗΓΗ 1

Ένοπλοι πρόσφυγες από τον Όλυμπο στη Σκιάθο

Στις 20 [Σεπτεμβρίου 1823] στη Σκιάθο. Οι κάτοικοι παραπονέθηκαν για τις καταπιέσεις από τα στρατεύματα που είχαν καταφύγει στο νησί ύστερα από την καταστολή του ξεσηκωμού στον Όλυμπο και τη Θεσσαλία.  Έγινε σύσκεψη των καπεταναίων στην καγκελαρία.

Ήταν γύρω στους 2.000 και ύστερα από τη διαπεραίωσή τους στη Σκιάθο έγιναν η μάστιγα του νησιού. Λεηλατούσαν τα μαγαζιά, λήστευαν τους κατοίκους, άρπαζαν τη σοδειά. Οι Σκιαθίτες κατέφυγαν σ’ ένα μικρό φρούριο, στην κορυφή του λόφου εγκαταλείποντας τα σπίτια τους στο έλεος των στρατιωτών. Εγκαταστάθηκαν και εκείνοι σαν νοικοκυραίοι και δεν ήθελαν να φύγουν από το νησί για να πάρουν μέρος στον Αγώνα. Αρχηγοί τους ήταν οι Καρατάσσος,  Βίνος, Λιακόπουλος, Βελέντζας, Βασδέκης και Γούλας. Ανάμεσα στους καπεταναίους και ο Περραιβός, υπουργός Πολέμου, που ήρθε στη Σκιάθο με πολεμοφόδια από το Μωριά.

 Οι καπεταναίοι δέχτηκαν να μπαρκάρουν τα στρατεύματα αν φυσικά θελήσουν. Αλλά τα πληρώματα των καραβιών αρνήθηκαν με επιμονή να τους παραλάβουν.

ΑπότοΗμερολόγιοτου George Jarvis, ΑμερικανούεθελοντήστονΑγώνα, στο «ΠώςείδανοιξένοιτηνΕλλάδατου ‘21» τουΚυριάκουΣιμόπουλου, τόμ. 2, σσ. 184-185.

ΠΗΓΗ 2

Αναταραχή στις Βόρειες Σποράδες από τους άτακτους οπλοφόρους

Πραγματικά οι Βόρειες Σποράδες υπέφεραν από τους άτακτους οπλοφόρους, που ύστερα από την αποτυχία του ξεσηκωμού στον Όλυμπο και στο Πήλιο κατέφυγαν στα αντικρινά νησιά, Σκιάθο, Σκόπελο, Σκύρο. Βέβαια οι νησιώτες είχαν ανάγκη από ένοπλη προστασία για ν’  αντιμετωπίσουν ενδεχόμενη επιδρομή του τουρκικού στόλου και απόβαση στρατευμάτων. Αλλά μερικοί οπλαρχηγοί έγιναν δυνάστες του πληθυσμού.

Όλες αυτές οι αγριότητες ήταν αποτέλεσμα της προσφυγιάς. Ένας ενστικτώδης αγώνας για επιβίωση.

ΚυριάκοςΣιμόπουλος, ό.π., τόμ. 2, σ. 185, σημ. 95.

ΠΗΓΗ 3

Οι άμαχοι πρόσφυγες στις Βόρειες Σποράδες

Ο μέγας συνωστισμός των Θεσσαλομακεδόνων, η κακή τροφή αυτών, η οποία συνίστατο εις  άρτον  παρασκευαζόμενον από «λιοκούκκουτσο», και η εν γένει υπό αθλίους όρους διαβίωσίς των ηπείλουν την εμφάνισιν επιδημικών νόσων. Πιεζόμενοι δε υπό της ανάγκης επώλουν πολυτιμότατα πράγματα εις ευτελεστάτην τιμήν και απηλπισμένοι εκ της παρούσης δυστυχίας των έκαμνον συνεχώς αγρυπνίας και λιτανείας πανημερίους.

Απ. Βακαλόπουλος, ό.π., σ. 25.

ΠΗΓΗ 4

Αναφορά της Κοινότητας της Αίγινας προς την Κυβέρνηση

Παράθεμα του σχολικού εγχειριδίου, σ. 121.

Ερώτηση:

Αφού μελετήσετε τα πιο πάνω παραθέματα, να επισημάνετε και να αιτιολογήσετε τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν με τον ερχομό των Θεσσαλομακεδόνων στις Βόρειες Σποράδες, σε ντόπιους και πρόσφυγες.

Άρης Ιωαννίδης*
Φιλόλογος

Διαβάστε επίσης:

 

 

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook