Νεοελληνική γλώσσα/Έκθεση Β’ Λυκείου: «Η διαδικτυακή πληροφορία είναι γνώση», Κριτήριο αξιολόγησης

Της Έρης Ναθαναήλ

Κείμενο: Η διαδικτυακή πληροφορία είναι γνώση;

§ 1 Συνηθίσαμε να λέμε ότι ζούμε στην εποχή της πληροφορίας και της γνώσης, ταυτίζοντάς τες, όμως, άκριτα, καθώς εκλαμβάνουμε συνήθως την πληροφορία ως γνώση. Αυτές συνδέονται με δύο διαφορετικές εγκεφαλικές διεργασίες: η πρώτη κυρίως με τη μνήμη και η δεύτερη με ανώτερες νοητικές λειτουργίες, όπως είναι η ανάλυση και η σύνθεση διά της κριτικής και δημιουργικής σκέψης.

§ 2 Η γενική αυτή εισαγωγική νότα έχει ιδιαίτερο νόημα για το πώς χρησιμοποιούμε στην ηλεκτρονική εποχή μας την πληροφορία και για το πώς μπορεί να μεταποιηθεί αποτελεσματικότερα σε γνώση. Ένα επίπεδο προβολής αυτών των καίριων ερωτημάτων αποτελεί η χρήση του Διαδικτύου από τους νέους, κυρίως, οι οποίοι βρίσκονται στο στάδιο οικοδόμησης των γνώσεών τους, ή και από πολλούς μεγάλους, που χάνονται σε μια χαοτική ξενάγηση. Σε κάθε περίπτωση, ένα πρώτο χαρακτηριστικό, που πρέπει να τονιστεί, σχετικά με τη χρήση του Διαδικτύου είναι το επίπεδο της αποτελεσματικότητας εντοπισμού της αναζητούμενης πληροφορίας. Ένα άλλο χαρακτηριστικό αφορά τον υπερπληθυσμό σχετικών πληροφοριών, με τις περισσότερες, όμως, να μην είναι καλά εστιασμένες στη ζητούμενη πληροφορία, προκαλώντας διάχυση της προσπάθειας αυτού που αναζητά την πληροφορία. Μια άλλη «παγίδα» αφορά τον βαθμό της εγκυρότητας και της αντικειμενικότητας της διαδικτυακής πληροφορίας, ακόμη και της επιστημονικής· μια άλλη παρατήρηση, ακόμη, αφορά το ότι η προσφερόμενη πληροφορία «περιβάλλεται» από πάμπολλους «θορύβους», άσχετες, δηλαδή, οπτικές πληροφορίες της οθόνης του υπολογιστή που διασπούν την προσοχή και γεμίζουν τη μνήμη με περιττές νευρωνικές συνάψεις.

§ 3.  Ένας έμπειρος, βέβαια, εξερευνητής του Διαδικτύου μπορεί να αποφύγει πολλές παγίδες και να εστιάσει αποτελεσματικότερα την ξενάγησή του, καθιστώντας το ανεκτίμητο εργαλείο της σύγχρονης εποχής μας. Γι΄ αυτό η πρόσφατη προσπάθεια εισαγωγής της χώρας μας στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι ένα σοβαρό βήμα, που διαρκώς αναβαθμίζεται. Παρ΄ όλα αυτά το πρόβλημα που προαναφέραμε δεν παύει να υπάρχει και ως εκ τούτου γίνονται μεγάλες προσπάθειες από τις σχετικές εταιρείες, προκειμένου να βρεθεί ένας τρόπος καλύτερης συστηματοποίησης της πληροφορίας του Διαδικτύου για την αποτελεσματικότερη αξιοποίησή του.

§ 4. Επί του παρόντος το διαδίκτυο γίνεται πολλές φορές όχι μόνο αναποτελεσματικό υπό το πρίσμα που προαναφέραμε αλλά και επικίνδυνο, υπό τη θέαση λ.χ. της αγωνιώδους προσπάθειας ασθενών να «μάθουν» περισσότερα πράγματα για την ασθένειά τους παρεκκλίνοντας πολλές φορές από την ιατρική φροντίδα, επηρεασμένοι από την αποσπασματική πληροφορία που συλλέγουν ή από την ανεξέλεγκτη διαφήμιση διαφόρων «μπλογκς» που αφορούν λ.χ. την υγεία, τη διατροφή, την εκπαίδευση κ.ά.

§ 5. Μια άλλη διάσταση της χρήσης του Διαδικτύου αποτελεί η οχληρή υπερπληροφόρηση· από πολλά μηνύματα που δεν ενδιαφέρουν κάποιους. Η υπερβολική συσσώρευση κατακερματισμένων διαδικτυακών πληροφοριών δεν είναι δημιουργική και μερικές φορές καταντά αποπροσανατολιστική. Φυσικά αναφερόμαστε στα ανεπιθύμητα μηνύματα που δεχόμαστε από «οχληρούς και απρόσκλητους επισκέπτες του εγκεφάλου μας». Λογοκρισία, βέβαια, δεν πρέπει να γίνεται εμποδίζοντας έτσι την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, τις οποίες μπορεί να αξιοποιεί ο καθένας ανάλογα με την κριτική του σκέψη, την παιδεία του. Μπορεί, όμως, να γίνει μια συστηματοποίηση ανά θέμα, στο οποίο να εμπεριέχονται τα σχετικά μηνύματα και όποιος ενδιαφέρεται για το θέμα να προχωρεί στην ανάγνωσή του ή διαφορετικά στην απαλοιφή του, να προηγείται, δηλαδή, ένας χαρακτηρισμός των μηνυμάτων και να δημιουργούνται φάκελοι ομοειδών θεμάτων.

§ 6 Η σημαντική, λοιπόν, αυτή τεχνολογία της εποχής μας εμφανίζει ορισμένες παιδικές ασθένειες που μπορεί να επηρεάζουν την πνευματική υγεία μικρών και μεγάλων, οδηγώντας ακόμη και στον εθισμό. Ωσότου, λοιπόν, ξεπεράσει αυτές τις παιδικές ασθένειες η νέα αυτή τεχνολογία, είναι καλό να προσέχουμε όλοι έχοντας κατά νου τα προαναφερθέντα προβλήματα, κυρίως για να αποφεύγονται οι κακοτοπιές του Διαδικτύου και να μη θυσιάζουμε τη γνώση στον βωμό της πληροφορίας, η οποία δεν είναι γνώση, όπως, βέβαια, συμβαίνει με τις κατακερματισμένες πληροφορίες του Διαδικτύου. Γι΄ αυτό, το διαδίκτυο έχει ανάγκη μιας σχετικής ηθικής, κάποιων κανόνων, μιας δεοντολογίας. Όλα αυτά θα ήταν αυτονόητα και οι κανόνες δεν θα χρειάζονταν, αν όλοι οι χρήστες  είχαν το ίδιο υψηλό επίπεδο παιδείας. Ιστορικά, όμως, η τεχνολογία προηγείται της κοινωνικής και της πολιτισμικής προόδου και οι ρυθμοί της προόδου της είναι πιο εντατικοί, γι΄ αυτό και η παιδεία πρέπει να δρα και να επενεργεί αδιάλειπτα στην πνευματική και ηθική συγκρότηση των ανθρώπων. 

§ 7. Η κατάκτηση της γνώσης με τη χρήση του Διαδικτύου να εισβάλλει όλο και περισσότερο στη μάθηση είναι η πρόκληση κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου και ειδικότερα των μαθητών, ένα μείζον θέμα στο οποίο πρέπει διαρκώς να εγκύπτει** η κοινωνία μας.

Σταμάτης Ν. Αλαχιώτης, καθηγητής Γενετικής. Το Βήμα, 29/11/2009

(Κείμενο ελαφρώς διασκευασμένο)

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

** Το ρήμα εγκύπτω = σκύβω, κλίνω προς τα εμπρός και εξετάζω προσεκτικά. Απαντά και στην αρχαία ελληνική γλώσσα (με τη σημασία τού σκύβω σε κάτι ή πάνω σε κάτι, βλέπω μέσα σε κάτι, εισχωρώ σε κάτι).

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

Α. Να συντάξετε την περίληψη του παραπάνω κειμένου σε 100-120λ. 

(μονάδες 20)

Β1.α.  Να γράψετε έναν νέο τίτλο για το κείμενο που διαβάσατε, με επικριτικό/αποδοκιμαστικό  σχόλιο.

(μονάδες 5)

Β1.β. «Γι΄ αυτό η πρόσφατη προσπάθεια εισαγωγής της χώρας μας στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι ένα σοβαρό βήμα, καθώς η προσπάθεια αυτή διαρκώς αναβαθμίζεται»: Να επισημάνετε στο παραπάνω απόσπασμα το σημείο που αποτελεί σχόλιο.

(μονάδες 5)

Β2. Να εξηγήσετε τη χρήση των εισαγωγικών σε καθεμιά από τις παρακάτω περιπτώσεις:

«παγίδα», «θορύβους», «μπλογκς», «οχληρούς και απρόσκλητους επισκέπτες του εγκεφάλου μας»

(μονάδες 4)

Β3.Να βρείτε στο κείμενο έξι  διαθρωτικές λέξεις  διαφορετικής κατηγορίας, αναφέροντας το είδος της συνοχής που δημιουργείται.

 (μονάδες 6)

Β4. Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις ακόλουθες λέξεις (υπογραμμίζονται και στο κείμενο) λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχουν στο κείμενο: άκριτα, μεταποιηθεί, καίριων, διαρκώς,  αξιοποίηση.

(μονάδες 5)

Β5. «Ωσότου,  λοιπόν,  ξεπεράσει αυτές τις παιδικές ασθένειες η νέα αυτή τεχνολογία, είναι καλό να προσέχουμε όλοι…» Να μετατρέψετε την ενεργητική σε παθητική σύνταξη, όπου αυτό είναι εφικτό.

(μονάδες 5)

Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Συμμετέχετε ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας του σχολείου σε μια εκδήλωση που διοργανώνει το σχολείο σας με θέμα το ρόλο του διαδικτύου και  των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη ζωή ων νέων. Σε μία ομιλία να εκθέσετε τους κινδύνους που εγκυμονεί για τους νέους  η χρήση του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναφερόμενοι και στους τρόπους με τους οποίους μπορούν οι νέοι να θωρακιστούν απέναντι στους κινδύνους αυτούς . [400λ ]

(μονάδες 50)

Έρη Ναθαναήλ*
Φιλόλογος

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για την Έκφραση – Έκθεση Λυκείου

1. Έκφραση-Έκθεση Α’ Λυκείου, 2. Έκφραση-Έκθεση Β’ Λυκείου, 3. Έκφραση-Έκθεση Γ’ Λυκείου, 4. Υποστηρικτικό υλικό, 5. Σχεδιαγράμματα, 6. Γραμματική-Συντακτικό

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook