Γρηγόρης ΠαπουτσήςΤου Γρηγόρη Παπουτσή

Η σημασία του Ήλιου στην εξέλιξη και τη διατήρηση της ζωής στη Γη είναι καίρια, καθώς με τη θεμελιώδη διαδικασία της φωτοσύνθεσης προσφέρει την απαραίτητη ενέργεια για την ανάπτυξη των ζωντανών οργανισμών, και διατηρεί την επιφανειακή θερμοκρασία της Γης σε ανεκτά για τη ζωή επίπεδα, καθώς επίσης και προκαλεί τα μετεωρολογικά φαινόμενα. Οι περισσότεροι θα πίστευαν ότι όσο περισσότερη ακτινοβολία εκπέμψει ο ήλιος τόσο και θα αυξηθεί η θερμοκρασία της γης. Αναζητώντας την αλήθεια θα δούμε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει κατά τόσο απόλυτο βαθμό.

Επικείμενη αύξηση της θερμοκρασίας και συνέπειες της

Από τη μία πλευρά υποστηρίζεται ότι η αλλαγή της ηλιακής φωτεινότητας κατά μόνο 1% μπορεί να αυξήσει την επιφανειακή θερμοκρασία στη Γη κατά 1 C, αύξηση σημαντική για τα ανθρώπινα μέτρα. Το κλίμα άλλωστε, καθορίζεται κυρίως από το ποσό της ηλιακής ροής ακτινοβολίας που προσπίπτει στην κορυφή της ατμόσφαιρας και τη φασματική κατανομή της. Η ηλιακή ακτινοβολία από απαραίτητο αγαθό κινδυνεύει να γίνει ο μεγαλύτερος μας εχθρός, καθώς σε συνδυασμό με τις ανθρώπινες δραστηριότητες μπορεί να προκαλέσει μία σειρά από κλιματικές μεταβολές.

Δεν μπορεί παρά να γίνει αναφορά στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Είναι μια φυσική διαδικασία. Το χρειαζόμαστε για να διατηρούμε τη Γη μας ζεστή, ώστε να υπάρχει ζωή και ανάπτυξη. Δίχως αυτό, η Γη θα ήταν κρύα περίπου -20 C, και δεν θα μπορούσε να υπάρχει ζωή. Αντιθέτως, η μέση θερμοκρασία της Γης διατηρείται στο επίπεδο των 15 C, χάρις στο φαινόμενο αυτό. Όμως τα τελευταία χρόνια λέγοντας φαινόμενο Θερμοκηπίου δεν αναφερόμαστε στη φυσική διεργασία, αλλά στην έξαρση αυτής, λόγω της ρύπανσης της ατμόσφαιρας από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες.

Επίσης, επιστήμονες που μελετούν το λιώσιμο των πάγων υποστηρίζουν ότι υπάρχει μεγάλη αύξηση της ποσότητας ψυχρού ύδατος στον Αρκτικό Ωκεανό το οποίο υπάρχει περίπτωση να διεισδύσει στον Ατλαντικό Ωκεανό ανατρέποντας τις ισορροπίες. H μέση θερμοκρασία των ωκεανών θα μειωθεί επηρεάζοντας κυρίως την πανίδα.

Νέες θεωρίες

Τα τελευταία χρόνια όμως, όλο και πιο ισχυρό γίνεται το «κίνημα» που πιστεύει πως η αύξηση της ηλιακής ακτινοβολίας μέσω μιας σειράς από αλυσιδωτές συνέπειες μπορεί να δημιουργήσει ένα πιο ψυχρό κλίμα, όσο οξύμωρο και αν ακούγεται αυτό. Αυτό συμβαίνει επειδή όταν η ηλιακή δραστηριότητα είναι υψηλή, η Γη αποκτάει καλύτερο προστατευτικό κάλυμμα από τις κοσμικές ακτίνες. H θεωρία βασίζεται στην ικανότητα των κοσμικών ακτινών να ενεργοποιούν τον σχηματισμό των νεφών. Προκύπτει λοιπόν η ερώτηση: Οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν το κλίμα. Αλλά πόσο;

Επίσης, είναι γεγονός ότι ζούμε ένα από τα μεγαλύτερης διάρκειας ελάχιστα της ηλιακής δραστηριότητας των τελευταίων σχεδόν 100 χρόνων. Γεγονός που ενισχύει την εικασία πως το παρατεταμένο ηλιακό ελάχιστο είναι πιθανόν να έχει τη δυνατότητα να σταματήσει την αύξηση της θερμοκρασίας της Γης που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα ή και να την αντιστρέψει.

Η επόμενη δεκαετία

Ο εκφραστής των κλιματικών γεγονότων κατά την τελευταία εικοσαετία ήταν σταθερά η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη, το λιώσιμο των πάγων και ο φόβος της ανύψωσης της στάθμης των θαλασσών. Η μελλούμενη ξηρασία και λειψυδρία ήταν ο εφιάλτης όλων μας και το μέγα κίνητρό μας να περικόψουμε τα καυσαέρια που προκαλούσαν ,ή έστω επέτειναν, την υπερθέρμανση.

Κάτι άρχισε να αλλάζει άρδην στα δεδομένα μας για το «ποιος πειράζει» το κλίμα της Γης. Κάτι το μη «ανθρωπογενές». Όχι ότι πήρε συγχωροχάρτι ο ρυπογόνος επεκτατισμός των ανθρώπων στον πλανήτη Γη, αλλά πλέον κάποιος εξωτερικός και κατά πολύ ισχυρότερος παράγοντας διαμόρφωνε την ένταση της κλιματικής αλλαγής.

Ο παράγοντας αυτός είναι ο ήλιος, ο οποίος κάθε 22 χρόνια αντιστρέφει τους μαγνητικούς του πόλους. Η ασυνήθιστη συμπεριφορά του ήλιου άρχισε να γίνεται αισθητή όταν διαπιστώθηκε μια «ασυνέπεια» στο ραντεβού του. Τρεις ομάδες ερευνητών κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα:

Ο επερχόμενος 25ος, ενδεκαετής κύκλος ηλιακών εκλάμψεων δεν θα χαρακτηρίζεται από τη συνήθη ηλιακή δραστηριότητα, αλλά από μια… χειμερία νάρκη. Οπότε, το ενδεχόμενο επανάληψης της «μινι-εποχής παγετώνων» που σημειώθηκε μεταξύ των ετών 1645 και 1715 θεωρείται τώρα ιδιαίτερα πιθανό.

Η προφανής συνέπεια μιας τέτοιας ταχείας κατάψυξης θα είναι ένας άγριος αγώνας δρόμου μεταξύ των χωρών του πλανήτη για την ανεύρεση και εκμετάλλευση νέων ενεργειακών αποθεμάτων.

Κατάψυξη ή απλώς συντήρηση;

Μέσω μοντέλων προκύπτει η εκτίμηση, τελικά, πως η μέση θερμοκρασία του πλανήτη θα πέσει μόλις κατά 0,3°C έως το 2100. Δεδομένου ότι η αύξηση της θερμοκρασίας που περιμέναμε να συμβεί ως τότε λόγω των καυσαερίων μας ήταν μεταξύ 2 και 4,5°C, η χειμερία νάρκη του Ηλίου απλώς θα μετριάσει κάπως την τότε λαύρα.

Η ερμηνεία που δώσαμε τα τελευταία χρόνια ήταν πως τα καυσαέρια που εκπέμπαμε – με την εξάπλωση της εκβιομηχάνισης και την αυτοκίνηση – ανέτρεψαν τον προγραμματισμό της φύσης και προοιωνίζονταν έναν αιώνα υπερθέρμανσης. Δεν υποψιαστήκαμε ότι ο ήλιος ίσως είχε τρόπο να υπερκεράσει τις δικές μας «θερμάστρες» και να μας θυμίσει την παντοδυναμία του με ένα «σκοτσέζικο ντους».

Βιβλιογραφία:

  1. History channel(2016)
  2. Στοιχεία Αστρονομίας και Διαστημικής, Κ. ΓΑΒΡΙΛΗΣ, Μ. ΜΕΤΑΞΑ
  3. Geophysical Research Letters(2014)
  4. Ηeat, George Monbiot(2006)
  5. Overpeck, J., Whitlock, C. & Huntley, B. in Paleoclimate, Global Change and the Future (eds Alverson, K., Bradley, R. & Pedersen, T.) 81–103 (Springer, Berlin, 2002)

Παπουτσής Γρηγόρης*
Απόφοιτος του τμήματος Φυσικής Ιωαννίνων με εξειδίκευση στη φιλοσοφία των μαθηματικών από το ΕΚΠΑ.
Επικοινωνία: dipoloeducation@gmail.com, 6981613616

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook