Γενετική – Κλωνοποίηση: Κριτήριο Αξιολόγησης Νεοελληνικής Γλώσσας/Έκφρασης –Έκθεσης Γ’ Λυκείου

Της Χαράς Ανδρονίδη

Κείμενο: Οι παρενέργειες της προόδου

Ο κατάλογος των επιτευγμάτων της Γενετικής είναι μεγάλος και θα μεγαλώνει ακόμα περισσότερο με το χρόνο. Η θεώρηση του θα γεννά πάντα το θαυμασμό για το μεγαλείο του ανθρώπου, χρειάζεται όμως να δούμε το νόμισμα και από την άλλη πλευρά, που είναι η ευθύνη του. Γιατί η κλωνοποίηση έχει και την αρνητική της πλευρά, αν ξεφύγει από τα πλαίσια της δεοντολογίας, καθώς, αν επιτευχθεί στον άνθρωπο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο με την κλωνοποίηση ατόμων για ειδικούς σκοπούς, όπως, λ.χ., τύπους όμορφων γυναικών ή ανδρών για χειρωνακτικές εργασίες, που θα χρησιμοποιούνται ανάλογα.

Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα μπορούν να «μολύνουν» το περιβάλλον και να μειώσουν τη γενετική ποικιλότητα, καταστρέφοντας την ισορροπία που η φύση «κτίζει» εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια. Η επιλογή φύλου μπορεί να διαταράξει την κοινωνική δομή, καθώς είναι δυνατόν να επιλέγεται προνομιακά το ένα φύλο έναντι του άλλου. Η γνώση του γονιδιώματος του ανθρώπου και η ανίχνευση ιδιαιτεροτήτων ή ατελειών μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα ευγονική, όπου οι εργαζόμενοι θα προεπιλέγονται γενετικά και θα απορρίπτονται οι ανεπιθύμητοι, στα υπό εκκόλαψη γενετικά γκέτο. Τα νομικά προβλήματα που προκαλούνται από την τεχνητή γονιμοποίηση είναι πολλά και το ισχύον δίκαιο τρέχει ασθμαίνον πίσω απ’ αυτούς τους νεοτερισμούς.

Τα λάθη της Γενετικής μπορεί να ‘ναι πολλά και ανεπανόρθωτα. Πολλά γενετικά τροποποιημένα προϊόντα δεν αποδίδουν αυτό για το οποίο σχεδιάστηκαν. Κάτι ανάλογο αποδείχθηκε πριν από αρκετές δεκαετίες, όταν είχε γίνει προσπάθεια διασταύρωσης λάχανου με ραπανάκι, με στόχο το υβρίδιο να παραγάγει τους βολβούς του ραπάνου και τα φύλλα του λάχανου. Στην πράξη όμως, συνέβη το αντίθετο και το πρώτο κλασικό «διαγονιδιακό» αυτό φυτό δεν αντάμειψε τον εμπνευστή του. Η κλωνοποίηση μπορεί να επεκταθεί και στον άνθρωπο. Κι αυτό είναι ηθικά απαράδεκτο, γιατί παραβιάζονται ορισμένες από τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν την αναπαραγωγή, το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την προστασία του ανθρώπινου γενετικού υλικού.

Η πρόοδος, λοιπόν, που αναδύεται μέσα από τις προσπάθειες των ερευνητών έχει και παρενέργειες βιολογικές, ηθικές, νομικές. Γι’ αυτό αναπτύσσεται μια κινητικότητα σε επίπεδο ατόμων, ομάδων, συμβουλίων και κρατών, για να καθορίζεται η σωστή πορεία κάθε φορά. Κάτι που δεν είναι εύκολο, αφού ανεξέλεγκτες παράμετροι (επιστημονική αναζήτηση, κέρδος, δύναμη) μπορούν να παρεισφρύουν και να διαταράσσουν το δέον γενέσθαι. Μια δυναμική, στην οποία ο άνθρωπος πρέπει να αντιπαραθέσει το μεγαλείο του και να μην αφήσει περιθώρια αυτοκαταστροφής και απεμπόλησης της ευθύνης του.

Γιατί η γνώση προάγει την ηθική, όταν ξέρουμε να επωφεληθούμε απ’ αυτήν. Άλλωστε ο Αριστοτέλης έχει δώσει και εδώ το στίγμα του, υποστηρίζοντας ότι η γνώση πρέπει να ελέγχεται από τους πολίτες και να αποσκοπεί στο κοινό καλό. Γιατί η πρόοδος της γνώσης δεν μπορεί να σταματήσει, καθώς ο άνθρωπος αρέσκεται από τη φύση του να γνωρίζει και γι’ αυτό αμφισβητεί και ερευνά, αποκαλύπτει και ανακαλύπτει, νεωτερίζει και προοδεύει.

Στ. Ν. Αλαχιώτης, Η πρόκληση των γονιδίων

Παρατηρήσεις

Α. Περίληψη

Να συνοψίσετε το περιεχόμενο του κειμένου σε μια περίληψη 100 περίπου λέξεων.

(25 μόρια)

Β. Ασκήσεις:

1. Να εντοπίσετε στο κείμενο συνυποδηλωτικές εκφράσεις και να σχολιάσετε την αποτελεσματικότητα τους καθώς και την κυριολεκτική τους σημασία.

(10 μόρια)

2. Να αναγνωρίσετε τον τρόπο ανάπτυξης της τρίτης παραγράφου.

(5 μόρια)

3. Σε ποιο είδος ανήκει το κείμενο που διαβάσατε; Να αιτιολογήσετε την απάντηση σας.

(10 μόρια)

4.Να αντικαταστήσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις — φράσεις με άλλες ισοδύναμες.

—  θεμελιώδεις αρχές που διέπουν την αναπαραγωγή

—  η πρόοδος που αναδύεται μέσα από

—  μπορούν να παρεισφρύουν και να διαταράσσουν το δέον γενέσθαι

—  αυτοκαταστροφής και απεμπόλησης της ευθύνης του

—  νεωτερίζει και προοδεύει

(10 μόρια)

Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

«Η κλωνοποίηση μπορεί να επεκταθεί και στον άνθρωπο. Κι αυτό είναι ηθικά απαράδεκτο, γιατί παραβιάζονται ορισμένες από τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν την αναπαραγωγή, το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την προστασία του ανθρώπινου γενετικού υλικού». Με αφετηρία τη θέση αυτή του συγγραφέα, να παρουσιάσετε τους κινδύνους που μπορούν να προκύψουν από την κλωνοποίηση. ( 500 λέξεις)

(40 μόρια)

Χαρά Ανδρονίδη*
φιλόλογος, ΜΑ

Από το βιβλίο της Χαράς Ανδρονίδη και των Εκδόσεων schooltime.gr «Έκφραση – Έκθεση Γ’ Λυκείου: Θεωρία & Διαγράμματα Θεμάτων»

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για την Έκφραση – Έκθεση Λυκείου

  1. Κατεβάστε δωρεάν 200+ σχολικά βοηθήματα από το schooltime.gr
  2. 80+ επιλεγμένα κριτήρια αξιολόγησης για τη Νεοελληνική Γλώσσα Γ’ Λυκείου

1. Έκφραση-Έκθεση Α’ Λυκείου, 2. Έκφραση-Έκθεση Β’ Λυκείου, 3. Έκφραση-Έκθεση Γ’ Λυκείου, 4. Υποστηρικτικό υλικό, 5. Σχεδιαγράμματα, 6. Γραμματική-Συντακτικό

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook