Έκφραση-Έκθεση/Νεοελληνική γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήριο αξιολόγησης: Η εκπαίδευση παράγει η ζημιώνει;

Του Τάσου Τριανταφυλλόπουλου

ΚΕΙΜΕΝΟ: Η εκπαίδευση παράγει ή ζημιώνει;

Διαπλάθοντας τη σύγχρονη αντίληψη πέρα από μάστιγες και ροπές μια άμεση διαπίστωση αφορά στην εκπαίδευση –εκείνη – που αποτελεί αδήριτη ανάγκη μέσα στην οποιαδήποτε κοινωνία. Εξ αυτού, γεννήθηκαν τα πεφωτισμένα προσόντα που οφείλουν να «στολίζουν» την πλειονότητα των ανέργων – αναφέρομαι σε οποιονδήποτε πανεπιστημιακό βωμό  «πουλάει» πτυχία χωρίς να επιμορφώνει τους νέους – δημιουργώντας κινδυνολογίες ως προς τη δημιουργία ορθού επιστημονικού δυναμικού, εξοστρακίζοντας τη θωράκιση της αντικειμενικής γνώσης, αντικαθιστώντας την με μια πιο στείρα μορφή της. Άλλωστε, είναι της μόδας.

Αναντίρρητα, το προαναφερθέν γεγονός δείχνει να «βολεύει» ως επί το πλείστον μια σημαντική μερίδα πληθυσμού που έχει  εναποθέσει τις ελπίδες της  σε Μεσσίες, που συνεπικουρούν στην προώθηση αυτής της «εύχρηστης» εκπαίδευσης. Με τον ίδιο τρόπο μιλήσαμε για διαπολιτισμική εκπαίδευση, αλτρουισμό, κοινωνικές διακρίσεις, αποκλεισμό, bullying, που συντελούν στη ντεμέκ εξάλειψη των εκπαιδευτικών στερεοτύπων. Κάποιος θα υποστήριζε δικαίως ότι είναι νόρμες μιας ουτοπίας, η κάποιος άλλος ότι όλα αυτά υπόκεινται στο πλαίσιο ενός άκρατου εγωμονισμού της κοινωνίας να αντιστέκεται στην πρόοδο της.

Κοντολογίς, πρόκειται γι’ αυτό που είχε πει ο Giroux (1988) «Οι διανοούμενοι της αλλαγής είναι ανάγκη να αναπτύξουν ένα διάλογο που θα ενοποιεί τη γλώσσα της κριτικής με τη γλώσσα των δυνατοτήτων, έτσι ώστε να γίνεται σαφές τι πρέπει να αλλάξει». Ασφαλώς είναι ζήτημα εκπαιδευτικού, όσον αφορά την επιτελεστικότητα που τον διέπει, να εντρυφήσει στο έργο του, κατά το δοκούν, άνευ δασκαλοκεντρικών και εξετασιοκεντρικών πεποιθήσεων.

Συνεπώς, η εκπαίδευση φυλλορροεί ή βρίσκεται υπό επίρρωση; Η απάντηση βρίσκεται κάπου στη μέση. Αποφλοιώνοντας τους διαπρύσιους λόγους των όσων διανοούμενων εκπαιδευτικών προέβησαν στην επ’ ακριβώς ηθελημένη συστημική υπακοή προέκυψε ένα διττό ζήτημα. Αρχικά, προήχθησαν τα κακώς κείμενα στην εκπαίδευση – όχι δεν αιτιώνται οι υποδομές – και κατά δεύτερον οι δοκησίσοφες αντιλήψεις, που απομακρύνουν την ουσία από την αιτιακή αλυσίδα της εκπαιδεύσεως.

Σε κάθε περίπτωση παραδεκτή είναι η απουσία της συλλογικότητας αλλά και της πολυσυλλεκτικότητας στο ζωντανό αυτόν οργανισμό που καλείται μαθητεία.  Ο καταπέλτης βρίσκεται πάντα απέναντι, επομένως είναι προσωπική επιλογή – ή ακόμα και ποιότητα επιλογής – για το ποια θέση θα λάβουμε στην ατέρμονη αυτή χρηστικότητα της εκπαίδευσης. Θα είναι στο πεδίο του ουμανισμού ή της ατομικότητας; Θα αποτελείται από ανεπάρκεια ή άγρα για τη βελτιστοποίησή της;

Τάσος Τριανταφυλλόπουλος, Εκπαιδευτικός, ΠΕΟ2 (δημοσιευμένο ηλεκτρονικό άρθρο)

Παρατηρήσεις:

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε, χωρίς δικά σας σχόλια, σε 100 – 120 λέξεις.

μονάδες 25

Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, σύµφωνα µε το κείµενο, τις παρακάτω προτάσεις γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:

α. Οι σύγχρονοι νέοι προσοντούχοι είναι πλήρως επιμορφωμένοι.

β. Η κοινωνία της γνώσης του 21ου αιώνα, φαίνεται να οδηγείται σε γνωσιακή πρόοδο.

γ. Η εκάστοτε εκπαίδευση που παρέχεται στους εκπαιδευόμενους δεν είναι ζήτημα εκπαιδευτικού.

δ. Για τα «κακώς κείμενα» στην εκπαίδευση, ευθύνονται οι υποδομές.

ε. Το ζωντανό κύτταρο που καλείται μαθητεία είναι ατομοκεντρικό και ελλείπεται συλλογικότητας

μονάδες 10

Β2. Με ποιον τρόπο οργανώνεται ο λόγος (δοµικά στοιχεία και τρόπος ανάπτυξης) της 4ης παραγράφου (Συνεπώς η εκπαίδευση… αλυσίδα της εκπαιδεύσεως) του κειμένου; Να τεκμηριώσετε την απάντηση σας.

μονάδες 5

Β3.Να εντοπίσετε δύο τρόπους πειθούς που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στο κείµενo του. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.

μονάδες 5

Β4. Να γράψετε ποια νοηματική σχέση εκφράζουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις ή φράσεις (με έντονη γραφή στο κείμενο):

Άλλωστε:

Αναντίρρητα:

 Συνεπώς:

Αρχικά:

μονάδες 5

ή:

Β5α. Να αντικαταστήσετε καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις (υπογραμμισμένες στο κείμενο) με μία συνώνυμή  τους: «ροπές, αδήριτη, διαπρύσιους, ατέρμονη, καλείται»

μονάδες 2,5

β. Να αντικαταστήσετε καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις (υπογραμμισμένες στο κείμενο) με μία αντώνυμή τους: «ορθού, ενοποιεί, συλλογικότητα, ζωντανό, ανεπάρκεια»

μονάδες 2,5

Β6. «στολίζουν», «εύχρηστης»

– ή ακόμα και ποιότητα επιλογής –

Θα είναι στο πεδίο του ουμανισμού ή της ατομικότητας; Θα αποτελείται από ανεπάρκεια ή άγρα για τη βελτιστοποίησή της;

Να δικαιολογήσετε τα σημεία στίξης των παραπάνω χωρίων του κειμένου.

μονάδες 5

Γ1. Το σχολείο, οφείλει να είναι ο χώρος ανάπτυξης της κοινωνικής κριτικής, τόσο απέναντι στα ψυχαγωγικά και ενημερωτικά προγράμματα της τηλεόρασης όσο και απέναντι στη διαφήμιση. Με ποιο τρόπο το σύγχρονο σχολείο θα βοηθήσει τους νέους να διαμορφώσουν τη δέουσα στάση απέναντι στους δύο αυτούς τομείς; Οι απόψεις σας να καταγραφούν σ’ ένα κείμενο 500-600 περίπου λέξεων που θα δημοσιευθεί.

μονάδες 40

Τάσος Τριανταφυλλόπουλος*
Φιλόλογος

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για την Έκφραση – Έκθεση Λυκείου

1. Έκφραση-Έκθεση Α’ Λυκείου, 2. Έκφραση-Έκθεση Β’ Λυκείου, 3. Έκφραση-Έκθεση Γ’ Λυκείου, 4. Υποστηρικτικό υλικό, 5. Σχεδιαγράμματα, 6. Γραμματική-Συντακτικό

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook

50 σημεία θεωρίας για μία ολοκληρωμένη επανάληψη στη Νεοελληνική Γλώσσα – Έκφραση / Έκθεση