ΑΟΘ Γ’ Λυκείου, Κεφάλαιο 1ο: Βασικές Οικονομικές Έννοιες – Θεωρία

Της Όλγας Ντανοπούλου

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ( ΟΜΑΔΑ Β – Πανελλήνιες )

Εισαγωγή

Ποιο είναι το αντικείμενο μελέτης της Πολιτικής Οικονομίας και ποια είναι τα 4 βασικά οικονομικά προβλήματα που μπορούν να διατυπωθούν  με τη μορφή ερωτημάτων ;

Οικονομία του Ροβινσώνα Κρούσου

Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ της οικονομίας του Ροβινσώνα Κρούσου και των σύγχρονων οικονομιών;

Ανάγκες

Ποιες είναι οι ιδιότητες των αναγκών και τι γνωρίζετε;  Ποιοι παράγοντες συντελούν στον πολλαπλασιασμό και την εξέλιξη των αναγκών;

Οικονομικά αγαθά και προϊόντα

  1. Πώς διαχωρίζονται τα αγαθά;
  2. Σε ποιες κατηγορίες διακρίνουμε τα οικονομικά αγαθά;
  3. Σε ποιες κατηγορίες κατατάσσουμε τα αγαθά;

Αγορά

Τι καλείται αγορά; Να δώσετε ορισμένα παραδείγματα.

Οι παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας

  1. Τι εννοούμε με τον όρο «Παραγωγικές Δυνατότητες της Οικονομίας»;
  2. Να δώσετε τον ορισμό της Παραγωγικής Διαδικασίας, ποια τα μέσα παραγωγής και ποια τα παραχθέντα μέσα παραγωγής; (Να δώσετε αντίστοιχο παράδειγμα).
  3. Τι καλούνται παραγωγικοί συντελεστές και σε ποιες κατηγορίες μπορούν να ταξινομηθούν;
  4. Πότε ένας συντελεστής παραγωγής ονομάζεται «εν δυνάμει παραγωγικός συντελεστής»;
  5. Ποιο είναι το κυριότερο χαρακτηριστικό στοιχείο των συντελεστών παραγωγής;
  6. Ποιο είναι το κυριότερο οικονομικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι σύγχρονες οικονομίες;
  7. Τι δείχνει και σε ποιες υποθέσεις στηρίζεται η καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων;
  8. Ποια είναι η πραγματική έννοια του κόστους; Να δώσετε ένα παράδειγμα κόστους ευκαιρίας από την καθημερινή ζωή.
  9. Τι είναι το χρηματικό κόστος και ποια η σχέση του με το πραγματικό κόστος ευκαιρίας;

Καταμερισμός έργων

Τι είναι ο καταμερισμός εργασίας, ποια η σημασία του, ποια είναι τα πλεονεκτήματα του και ποιο είναι το βασικό μειονέκτημα του;

Χρήμα

Να δοθεί ο ορισμός του χρήματος.

Οικονομικό Κύκλωμα

  1. Να περιγράψετε το οικονομικό κύκλωμα. Να το διατυπώσετε με τη μορφή διαγράμματος.
  2. Ποια είναι τα δύο βασικά χαρακτηριστικά των ροών του οικονομικού κυκλώματος;

Αβεβαιότητα στην οικονομική ζωή

Πώς επηρεάζει τις αποφάσεις των ατόμων μιας οικονομίας η αβεβαιότητα στην οικονομική ζωή; 

Πληροφορίες

Ποιες υποθέσεις κάνουμε σχετικά με τον ρόλο που παίζουν οι πληροφορίες στη λήψη αποφάσεων από τα οικονομούντα άτομα;

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

Α) Κόστος Ευκαιρίας του Χ σε όρους του Ψ

Β)  Κόστος Ευκαιρίας του Ψ σε όρους του Χ

Α) ΚΕχ = ΔΨ/ΔΧ    ή   ΚΕχ = 1/ΚΕψ

Β) ΚΕψ= ΔΧ/ΔΨ    ή   ΚΕψ=1/ΚΕχ

 

ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ΟΜΑΔΑ Γ – θέματα Πανελληνίων)

Χαρακτηρισμός Συνδυασμών Παραγωγής:  

  • Μέγιστος – Άριστος συνδυασμός: Βρίσκεται πάντα πάνω στην ΚΠΔ. Το ότι είναι μέγιστος σημαίνει ότι η οικονομία τον παράγει μέγιστα και αποδοτικά (ορθολογική χρήση παραγωγικών συντελεστών). Ο συγκεκριμένος συνδυασμός δείχνει τις μέγιστες παραγωγικές  δυνατότητες της οικονομίας.
  • Εφικτός συνδυασμός: Βρίσκεται πάντα εντός της ΚΠΔ. Το ότι είναι εφικτός σημαίνει ότι η οικονομία ναι μεν τον παράγει, αλλά όχι μέγιστα και αποδοτικά. Δηλαδή, οι παραγωγικοί συντελεστές υποαπασχολούνται.
  • Ανέφικτος συνδυασμός: Βρίσκεται εκτός ΚΠΔ. Το ότι είναι ανέφικτος σημαίνει ότι η οικονομία δεν μπορεί να τον παράγει. Στην πραγματικότητα, οι ανέφικτοι συνδυασμοί μάς δείχνουν το κύριο οικονομικό πρόβλημα της οικονομίας, δηλαδή ότι οι παραγωγικοί συντελεστές βρίσκονται σε στενότητα, δεν επαρκούν για την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών.

Μετατόπιση της Καμπύλης Παραγωγικών Δυνατοτήτων  (ΚΠΔ)

Οικονομική μεγέθυνση ( μετατόπιση της ΚΠΔ προς τα δεξιά )

  • Αύξηση των παραγωγικών συντελεστών
  • Βελτίωση της τεχνολογίας
  • Συνδυασμός των δύο παραπάνω

Οικονομική συρρίκνωση

  • Μείωση των παραγωγικών συντελεστών
  • Χειροτέρευση της τεχνολογίας
  • Συνδυασμός των δύο παραπάνω

 Χαρακτηρισμός του Κόστους Ευκαιρίας

  • Αύξον – Αυξανόμενο: Μορφή: Είναι κοίλη ως προς την αρχή των αξόνων και έχει αρνητική κλίση. Σημασία: Οι συντελεστές παραγωγής δεν είναι εξίσου κατάλληλοι για την παραγωγή των δύο αγαθών. Δηλαδή, απαιτούνται ολοένα και περισσότερες μονάδες από το ένα αγαθό για την παραγωγή μίας επιπλέον μονάδας του άλλου αγαθού.
  • Φθίνον: Μορφή: Είναι κυρτή ως προς την αρχή των αξόνων. Σημασία: Για την παραγωγή μιας επιπλέον μονάδα παραγωγής του ενός αγαθού, θυσιάζονται ολοένα και λιγότερες μονάδες από το άλλο αγαθό. Το γεγονός ότι το Κόστος Ευκαιρίας είναι φθίνον σημαίνει ότι η καταλληλότητα των παραγωγικών συντελεστών ολοένα και αυξάνεται.
  • Σταθερό: Μορφή: Είναι ευθεία γραμμή έχοντας πάντα αρνητική κλίση (καθοδική πορεία). Σημασία: Οι συντελεστές παραγωγής είναι εξίσου κατάλληλοι για την παραγωγή και των δύο αγαθών. Στην πραγματικότητα όταν αυξάνεται η παραγωγή του ενός αγαθού σημαίνει σταθερή μείωση παραγωγής του άλλου αγαθού.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

  • Η αύξηση ή μείωση της ανεργίας δε μετατοπίζει πότε την ΚΠΔ. Η ανεργία είναι ένας εφικτός συνδυασμός. Δηλαδή, όταν το ποσοστό ανεργίας ή ο αριθμός των ανέργων αυξάνεται, τότε απομακρυνόμαστε από την ΚΠΔ και πλησιάζουμε την αρχή των αξόνων. Ενώ όταν μειώνεται το ποσοστό ανεργίας ή ο αριθμός των ανέργων μειώνεται τότε πλησιάζουμε προς την ΚΠΔ.
  • Οι συνδυασμοί που βρίσκονται πάνω στην ΚΠΔ είναι μηδενικής ανεργίας.
  • Οι μεταβολές στο εργατικό δυναμικό μετατοπίζουν την ΚΠΔ.  Για παράδειγμα, όταν έχουμε εισροή οικονομικών μεταναστών τότε η ΚΠΔ μετατοπίζεται προς τα δεξιά, ενώ όταν έχουμε μετανάστευση εργατικού δυναμικού προς μία άλλη χώρα τότε έχουμε μετατόπιση της ΚΠΔ προς τα αριστερά (Προσοχή! Τα παραπάνω ισχύουν ακόμα και όταν στην οικονομία υπάρχει ανεργία)
  • Η ΚΠΔ έχει αρνητική κλίση , διότι όταν αυξάνεται η τιμή του ενός αγαθού μειώνεται η τιμή του άλλου αγαθού.
  • Η οποιαδήποτε μεταβολή από τις τρείς υποθέσεις πάνω στην οποία στηρίζεται η ΚΠΔ προκαλεί πάντα μεταβολή στην ΚΠΔ.
  • Το αποτέλεσμα του κόστους ευκαιρίας μάς δείχνει πόσες μονάδες θυσιάζονται από ένα αγαθό για μια επιπλέον μονάδα παραγωγής του άλλου αγαθού. Π.χ. ΚΕχ = 2. Δείχνει ότι θυσιάζουμε 2 μονάδες του αγαθού Ψ προκειμένου να παραχθεί μία επιπλέον μονάδα του αγαθού Χ.
  • Όταν το ΚΕ είναι σταθερό σημαίνει ότι είναι ευθεία γραμμή ,δηλαδή ψ=α + βχ

 (όπου το β είναι πάντα αρνητικό και είναι ο συντελεστής διεύθυνσης. Ενώ το α είναι πάντα θετικός αριθμός). Προσοχή το β μας δείχνει το ΚΕ.)

Όλγα Ντανοπούλου*
Οικονομολόγος

Ακολουθήστε την επίσημη σελίδα μας στο facebook schooltime για να βλέπετε τις σημαντικότερες ειδήσεις στη ροή του schooltime.gr

Ακολουθήστε μας στο facebook