Γραμματική Λατινικών – Δ’ Κλίση Ουσιαστικών

Της Παναγιώτας Κόττα*

Δ’ ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Α. ΓΕΝΟΣ

Περιλαμβάνει ονόματα και των τριών γενών που λήγουν σε – us και σε – u

-Όσα λήγουν σε – u είναι ουδέτερα

-Όσα λήγουν σε  – us είναι αρσενικά ή θηλυκά.

Β. ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ

ΑΡΣΕΝΙΚΑ+ΘΗΛΥΚΑ ΣΕ –us.

Ενικός αριθμός                                                Πληθυντικός αριθμός

Ον. stat – us                                                    stat – us

Γεν. stat – us                                                   stat – uum

Δοτ. stat – ui                                                   stat – ibus

Αιτ. stat – um                                                  stat – us

Κλ. stat – us                                                    stat – us

Αφ. stat – u                                                     stat – ibus

 

ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΣΕ –u.

Eνικός αριθμός                                             Πληθυντικός αριθμός

Ον. ver – u                                                      ver – ua

Γεν. ver – us                                                    ver – uum

Δοτ. ver – u                                                     ver – ibus

Αιτ. ver – u                                                      ver – ua

Κλ. ver – u                                                      ver – ua

Αφ. ver – u                                                      ver – ibus

 

Γ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1) Από τα ονόματα σε – us θηλυκά είναι μόνο τα: acus=βελόνα, domus=οικία, idus( πληθυντικός μόνο)= «αι ειδοί», manus=χέρι, porticus=στοά, tribus= φυλή.

2) Τη δοτική και αφαιρετική πληθυντικού τη σχηματίζουν σε – ubus αντί για – ibus τα παρακάτω: artus=άρθρο, tribus=φυλή δηλ. artubus & tribubus. Τα ονόματα lacus=λίμνη και portus=λιμάνι σχηματίζουν διπλό τύπο στις παραπάνω πτώσεις δηλ. lacibus/lacubus & portibus/portubus.

3) Το ουσιαστικό domus=οικία θηλυκό της δ’κλίσης, διαθέτει  τύπους της β’ κλίσης και κλίνεται ως εξής:

Ενικός αριθμός                                                Πληθυντικός αριθμός

Ον. domus                                                       domus

Γεν. domus & domi                                        domuum & domorum

Δοτ. domui                                                      domibus

Αιτ. domum                                                    domos

Κλ. domus                                                      domus

Αφ. domo                                                       domibus

* O τύπος domi στη γενική ενικού με επιρρηματική χρήση που δηλώνει στάση σε τόπο.

4) Το ουσιαστικό ficus/i= συκία, θηλυκό της β’κλίσης , είναι ε τ ε ρ ό κ λ ι τ ο. Σχηματίζει από την δ’κλίση μόνο τους τύπους που λήγουν σε – us και – u. Κλίνεται ως εξής:

Ενικός αριθμός                                                Πληθυντικός αριθμός

Ον. ficus                                                          fici & ficus

Γεν. fici & ficus                                              ficorum

Δοτ. fico                                                          ficis

Αιτ. ficum                                                       ficos & ficus

Κλ. fice & ficus                                              fici & ficus

Αφ. fico & ficu                                               ficis

5) Το ουσιαστικό senatus=Σύγκλητος, σχηματίζει την δοτική ενικού σε – u(i) και δεν διαθέτει πληθυντικό αριθμό.

*το θέμα το εντοπίζουμε από την γενική ενικού αφαιρώντας την κατάληξη.

Παναγιώτα Κόττα*
Φιλόλογος

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για τα Λατινικά του Λυκείου

• Λατινικά Λυκείου • Διαγωνίσματα Λατινικών

Βρείτε επιλεγμένα άρθρα και εκπαιδευτικό υλικό στις ομάδες μας

 schooltime – Εκπαιδευτικό υλικό • Φιλολογικές Σελίδες  • Εκπαιδευτικές σελίδες

 Αν θέλετε να ενημερώνεστε μέσω facebook για όλες τις νέες δημοσιεύσεις, ακολουθήστε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο: schooltime