Έκφραση – Έκθεση Β’ Λυκείου – Διαγώνισμα Προσομοίωσης

Του Άρη Ιωαννίδη*

ΚΕΙΜΕΝΟ

Η ρατσιστική συνείδηση όπως διαμορφώνεται από τα ΜΜΕ

γράφει ο Σταύρος Μαντατής: Τελειόφοιτος φοιτητής της Α.Ε.Α.Η.Κ  και σπουδαστής του Διαδικτυακού Προγράμματος Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας της Ακαδημίας των Πολιτών. 

Συχνά πυκνά διαβάζουμε ή ακούμε για «παράνομους» μετανάστες που εισήχθησαν λαθραία στο Ελληνικό κράτος. Για παράνομες πράξεις από «λαθρομετανάστες», αύξηση εγκληματικότητας σε στέκια μεταναστών και πολλές τέτοιες «αμερόληπτες» ειδήσεις που τονίζουν στην είδηση κυρίως την εθνικότητα του ατόμου. Η κοινή γνώμη έχει ταυτίσει την μετανάστευση και τους μετανάστες με την παρανομία. Ασφαλώς άδικα αλλά όχι και τυχαία μιας και η «τέταρτη εξουσία», τα ΜΜΕ συμβάλει καθοριστικά με την στάση της στο να διαμορφωθεί αυτή η αντίληψη. 

Η πλειοψηφία των ΜΜΕ αναφέρεται σε μία παράνομη πράξη υπερπροβάλλοντας την εθνικότητα του δράστη αν είναι αλλοδαπός, αλλά δεν τηρεί το ίδιο και για τους Έλληνες. Για παράδειγμα τα έντυπα και κυρίως τα οπτικοακουστικά ΜΜΕ αναφέρθηκαν στη δολοφονία της Φαίης από τον φίλο της χαρακτηρίζοντάς τον ως «ημεδαπό» και ως «25χρονο». Για παρόμοια περίπτωση, του βιασμού στην Σύρο αρκετούς μήνες πριν, χαρακτήρισαν τον δράστη  «Πακιστανό» σύμφωνα με την καταγωγή του, προβάλλοντας την εθνικότητά του. Όπως θυμάστε είχε προκληθεί έντονη αναστάτωση και εξαγριωμένοι «πολίτες» κρατώντας ελληνικές σημαίες ήθελαν να λιντσάρουν τον δράστη κατά την μεταφορά του. Στην πρώτη περίπτωση ο δράστης αναφέρεται με την ηλικία του και ως «ημεδαπός» και στην δεύτερη τονίζεται η εθνικότητα του.

Η ειδησεογραφία εφημερίδων, διαδικτυακών σελίδων ακόμα και δελτίων ειδήσεων είναι γεμάτη από τέτοια παραδείγματα που επιλέγουν να μην χρησιμοποιούν τον όρο Έλληνας για οτιδήποτε σχετίζεται με την παρανομία και πολύ περισσότερο  επιλέγουν να χαρακτηρίζουν πάντα τον υπαίτιο με την χώρα καταγωγής του. Σε μερικές περιπτώσεις και με το θρήσκευμα του. Αυτό συμβάλει ώστε στην «κοινή γνώμη» να διαμορφωθεί η λαθεμένη εντύπωση πως η εθνικότητα ή το θρήσκευμα είναι τα αιτία της παρανομίας και όχι οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες του συστήματος που ζούμε. 

Ένα ακόμα παράδειγμα επιτηδευμένης χρήσης της γλώσσας είναι όταν χαρακτηρίζεται ανάλογα με τις περιστάσεις κάποιος ως «υπαίτιος» ή «φερόμενος». Ειδικότερα όταν τα ΜΜΕ έδωσαν στην δημοσιότητα τις φωτογραφίες των τεσσάρων φοιτητών που σχετίζονται με την ληστεία της τράπεζας στην Κοζάνη αποκαλώντας τους «υπαίτιους» και γνωστοποιώντας τα προσωπικά τους στοιχεία. Σε ανάλογες περιπτώσεις για ληστείες οι δράστες αναφέρονται ως «φερόμενοι».

Δεν πρέπει λοιπόν να μας ξαφνιάζει η έξαρση της ξενοφοβίας και του ρατσισμού στην Ελληνική κοινωνία με την συνεπακόλουθη άνοδο ακροδεξιών πολιτικών σχηματισμών. Τα ΜΜΕ έχουν φανεί πολύ χρήσιμα στο να βγάλουν από το περιθώριο της ιστορίας την μισαλλοδοξία επιβεβαιώνοντας πως λειτουργούν ως όπλο των κυρίαρχων τάξεων που τους συμφέρει να διαχωρίζονται οι εργαζόμενοι μεταξύ τους για να διαιωνίζεται και να επιβιώνει το σύστημα της εκμετάλλευσης. 

Η δημοσιογραφία δεν είναι όμως αυτή και δεν πρέπει να είναι αυτή. Οι κανόνες δεοντολογίας της δημοσιογραφίας προτάσσουν ο δημοσιογράφος να αντιμετωπίζει τους πολίτες ισότιμα. Χωρίς διακρίσεις εθνικής καταγωγής, φύλου, φυλής, θρησκείας, οικονομικής κατάστασης, πολιτικών φρονημάτων και κοινωνικής θέσης. Όταν επιτευχθεί αυτό τότε θα μπορέσει και η δημοσιογραφία να συμβάλει έτσι ώστε να ερμηνευτούν καλύτερα διάφορα κοινωνικά φαινόμενα όπως η μετανάστευση και η εγκληματικότητα και γιατί όχι να βοηθήσει ώστε να εξαλειφθούν. Για να δικαιώνει στην πράξη όσους την αντιλαμβάνονται ως λειτούργημα και αυτούς που την ασκούν ως λειτούργημα.

Α1. Να γράψετε  την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (90-110 λέξεις).

Μονάδες  25

Β1. Να αναπτύξετε το νόημα της παρακάτω φράσης με τη μέθοδο της αιτιολόγησης: « …η ‘’τέταρτη εξουσία’’, τα ΜΜΕ συμβάλει καθοριστικά με την στάση της στο να διαμορφωθεί αυτή η αντίληψη…»

Μονάδες  6

Β2. Με ποιο τρόπο αναπτύσσει ο συντάκτης του κειμένου τη β’ παράγραφο του κειμένου, «Η πλειοψηφία των ΜΜΕ αναφέρεται σε μία παράνομη πράξη … ως «ημεδαπός» και στην δεύτερη τονίζεται η εθνικότητα του»; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.

Μονάδες  4

Β3. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική, δικαιολογώντας την επιλογή του συντάκτη του κειμένου: «Η κοινή γνώμη έχει ταυτίσει την μετανάστευση και τους μετανάστες με την παρανομία»

Μονάδες  4

Β4. Να δικαιολογήσετε τη χρήση των εισαγωγικών στο κείμενο.

Μονάδες  4

Β5. Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη της τελευταίας παραγράφου, «Η δημοσιογραφία δεν είναι όμως … αντιλαμβάνονται ως λειτούργημα και αυτούς που την ασκούν ως λειτούργημα».

Μονάδες  3

Β6α. Να βρείτε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: εισήχθησαν, προβάλλοντας, επιλέγουν, φρονημάτων.

β. Να βρείτε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: αμερόληπτες, αναστάτωση, λαθεμένη,  ισότιμα.

Μονάδες  4

Γ1. Ο τρόπος προβολής ρατσιστικών φαινομένων από τα Μ.Μ.Ε. έχει απασχολήσει πολύ την κοινή γνώμη το τελευταίο διάστημα. Σ’ ένα άρθρο σας, που πρόκειται να δημοσιευθεί στον τοπικό τύπο, αποφασίζετε να εκθέσετε την άποψή σας σχετικά με το ρόλο των ΜΜΕ στην ενημέρωση των πολιτών, αλλά και στους λόγους όξυνσης του ρατσισμού στις μέρες μας (450-500 λέξεις).

Μονάδες  50

Άρης Ιωαννίδης*
Φιλόλογος

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για την Έκφραση – Έκθεση του Λυκείου

1. Έκφραση-Έκθεση Α’ Λυκείου, 2. Έκφραση-Έκθεση Β’ Λυκείου, 3. Έκφραση-Έκθεση Γ’ Λυκείου, 4. Υποστηρικτικό υλικό, 5. Σχεδιαγράμματα, 6. Γραμματική-Συντακτικό

Διαγώνισμα Προσομοίωσης στην Έκφραση – Έκθεση της Α’ Λυκείου

Βρείτε επιλεγμένα άρθρα και εκπαιδευτικό υλικό στις ομάδες μας

 schooltime – Εκπαιδευτικό υλικό • Φιλολογικές Σελίδες  • Εκπαιδευτικές σελίδες

 Αν θέλετε να ενημερώνεστε μέσω facebook για όλες τις νέες δημοσιεύσεις, ακολουθήστε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο: schooltime

Ακολουθήστε μας στο facebook

80+ επιλεγμένα κριτήρια αξιολόγησης για τη Νεοελληνική Γλώσσα της Γ’ Λυκείου