Αλήθεια, τι πιο όμορφο από το να γυρνάς στο σπίτι σου έπειτα από μια ιδιαιτέρως κουραστική μέρα και να αράζεις στον καναπέ; Τι πιο ευχάριστο από το να χλευάζεις τους οπαδούς της αντίπαλης ομάδας μετά τον αποκλεισμό της ομάδας τους, λέγοντας τους «τώρα εσείς καναπέ»;

Έχουμε αναρωτηθεί όμως από πού προέρχεται η λέξη «καναπές»; Πρόκειται, λοιπόν, για αντιδάνειο. Για μία από τις αμέτρητες «ταξιδιάρικες» λέξεις που μετά από την περιπλάνησή τους στα ξένα επέστρεψαν στα πάτρια εδάφη, με εμφανή τα σημάδια της κόπωσης και πολλές αλλοιώσεις τις περισσότερες φορές.

Καναπές λοιπόν. Ποιος θα το φανταζόταν πως όχι και το τόσο συμπαθές – λόγω των κακών του συνηθειών – κουνούπι (<κώνωψ) βοήθησε στο να πάρει το όνομά του το τόσο αγαπημένο σε όλους μας έπιπλο (καναπές < κώνωψ). Το ταξίδι έχει ως εξής: καναπές < γαλλική λέξη canapé < μεσαιωνική λατινική canapeum (canopeum = κουνουπιέρα) < conopeum < αρχαία ελληνική γλώσσα κωνωπεών ή κωνώπιον < κώνωψ.

Απίστευτο; Και η ιστορία έχει ως εξής: το κουνούπι ανέκαθεν ήταν ενοχλητικό. Αιώνες πριν – καθώς δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμη οι ταμπλέτες – έπρεπε να προστατευθούν με κάποιο τρόπο από αυτό. Σκέπαζαν, λοιπόν, τα ανάκλιντρα (κάτι σαν τους σημερινούς καναπέδες) με ένα λεπτό ύφασμα, που ουσιαστικά τους προστάτευε από τις άγριες διαθέσεις των κουνουπιών και τους χάριζε ένα γλυκό ύπνο. Αυτό τo ύφασμα, δεν ήταν άλλο από το «κωνωπείoν» ή «κωνώπιoν». Σταδιακά, η σημασία της λέξης επεκτάθηκε και δήλωνε όχι μόνο το ύφασμα αλλά και το ίδιο το έπιπλο.

Άρης Ιωαννίδης*
Φιλόλογος

Δείτε περισσότερα στην ενότητα Γλωσσικά

 Αν θέλετε να ενημερώνεστε μέσω facebook για όλες τις νέες δημοσιεύσεις, ακολουθήστε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο: schooltime