Λατινικά Γ’ Λυκείου – Κείμενο 21: Επαναληπτικές ασκήσεις συντακτικού

Της Έρης Ναθαναήλ

ΚΕΙΜΕΝΟ 21-LECTIO ΧΧΙ – Πώς πήρε το όνομα του το Pisaurum

ΚΕΙΜΕΝΟ

Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus Romanorum, everterunt urbem Romam  praeter Capitolium, pro quo immensam pecuniam acceperunt. Tum Camillus, qui diu apud Ardeam in exilio fuerat  propter Veientanam praedam non aequo iure divisam, absens dictator est factus; is Gallos iam abeuntes secutus est: quibus interemptis  aurum omne recepit.  Quod illic appensum civitati nomen dedit: nam Pisaurum dicitur,  quod illic aurum pensatum est.  Post hoc factum  rediit in exilium, unde tamen rogatus reversus est.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ

1.Να αναγνωριστούν συντακτικά οι όροι και να αναφερθεί και ο προσδιοριζόμενος όρος: 

flumen: είναι………………………….στο………………………………………………….,

deletis είναι………………………….στο………………………………………………….,

Romanorum είναι………………………….στο………………………………………………….,

Romam είναι………………………….στο………………………………………………….,

pro quo είναι………………………….στο………………………………………………….,

diu είναι………………………….στο………………………………………………….,

propter praedam είναι………………………….στο………………………………………………….,

iure είναι………………………….στο………………………………………………….,

dictator είναι………………………….στο………………………………………………….,

abeuntes είναι………………………….στο………………………………………………….,

omne είναι………………………….στο………………………………………………….,

illic είναι………………………….στο………………………………………………….,

civitati είναι………………………….στο………………………………………………….,

Post factum είναι………………………….στο………………………………………………….,

in exilium είναι………………………….στο………………………………………………….,

unde είναι………………………….στο………………………………………………….,

rogatus είναι………………………….στο………………………………………………….,

2. in exilio fuerat : να αναδιατυπωθεί η φράση, αφού αντικατασταθεί ο προσδιορισμός του τόπου in exilio από τα: α) Roma, β) Εphesus, γ) Italia, δ) Carthago,  ώστε να εκφράζεται η στάση σε τόπο.

3. Να εντοπίστε ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι δευτερεύουσα αναφορική και να εξηγήσετε για ποιους λόγους οι υπόλοιπες δεν είναι:

  • Quod illic appensum civitati nomen dedit…
  • …qui diu apud Ardeam in exilio fuerat  propter Veientanam praedam non aequo iure divisam…
  • …quod illic aurum pensatum est.

 4. apudAlliamflumen: Να αναλύσετε την παράθεση σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση.

 5. Να αναλυθούν οι επιθετικοί προσδιορισμοί σε δευτερεύουσες αναφορικές προτάσεις:

  • propter Veientanam praedam
  • immensam pecuniam
  • aequo iure

6. Να μετατραπεί η ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο στις παρακάτω περιόδους (να ληφθεί υπόψη το εννοούμενο υποκείμενο ή ποιητικό αίτιο):

α) Galli everterunt urbem Romam praeter Capitolium, pro quo immensam pecuniam acceperunt.

β) (Camillus) aurum omne recepit.

γ) Quod illic appensum civitati nomen dedit.

δ) nam Pisaurum dicitur( ab hominibus)/(a Romanis),quod illic aurum pensatum est(a Romanis). 

ε) absens dictator est factus (a Romanis):

7. Post hoc factum: Να αναδιατυπωθεί ο προσδιορισμός του χρόνου με ισοδύναμο τρόπο.

8. Να αναδιατυπώσετε τις παρακάτω περιόδους, αφού αναλυθούν οι μετοχές σε δευτερεύουσες προτάσεις (με όλους τους δυνατούς τρόπους):

α) Brenno duce Galli apud Alliam flumen, deletis legionibus Romanorum, everterunt urbem Romam…

β) qui diu apud Ardeam in exilio fuerat propter Veientanam praedam non aequo iure divisam

γ) Tum Camillus absens dictator est factus;

δ) is Gallos iam abeuntes secutus est

ε) quibus interemptis aurum omne recepit (Camillus).

στ) Quod illic appensum civitati nomen dedit:

ζ) unde tamen rogatus reversus est.

9. Post hoc factum: Να αναδιατυπωθεί ο προσδιορισμός του χρόνου με κάθε δυνατό τρόπο δηλώνοντας το «πριν».

10. Brenno duce Galli urbem Romam everterunt: Nα εξηγήσετε το επιτονισμένο συντακτικό φαινόμενο και να αναλύσετε την ιδιόμορφη αφαιρετική απόλυτη σε χρονική πρόταση εισαγόμενη με:

α) τον cum ιστορικό-διηγηματικό

β) τον cum καθαρά χρονικό

γ) τον dum που δηλώνει σύγχρονο γεγονός

11. Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensatum est:Να συμπτυχθεί σε μετοχή η δευτερεύουσα πρόταση.

12. propter Veientanam praedam:Να επαναδιατυπώσετε τον επιρρηματικό προσδιορισμό με ισοδύναμο τρόπο.

13. Να αιτιολογηθεί η εισαγωγή, η εκφορά και ο συντακτικός ρόλος των δευτερευουσών προτάσεων:

  • pro quo immensam pecuniam acceperunt.
  • …qui diu apud Ardeam in exilio fuerat  propter Veientanam praedam non aequo iure divisam.
  • …quod illic aurum pensatum est
  • …unde tamen rogatus reversus est.

14 Να μετατραπούν οι προτάσεις σε απαρεμφατικές χρησιμοποιώντας ως εξάρτηση τις φράσεις της παρένθεσης (άσκηση για τον έλεγχο της απαρεμφατικής σύνταξης/μετατροπή κύριας πρότασης κρίσεως σε πλάγιο λόγο). Nα αιτιολογήσετε τις αλλαγές που προέκυψαν:

  • Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus Romanorum, everterunt urbem Romam  praeter Capitolium, pro quo immensam pecuniam acceperunt. (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat)
  • Tum Camillus absens dictator est factus; (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat)
  • is Gallos iam abeuntes secutus est. (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat)
  • quibus interemptis  aurum omne recepit. (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat)
  •  Quod illic appensum civitati nomen dedit: nam Pisaurum dicitur. (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat)
  • Post hoc factum  rediit in exilium. (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat) (Εξάρτηση: Sallustius narrat, Sallustius narravit, Camillus narrat, Camillus narrabat).

15. pro quo immensam pecuniam acceperunt: Να εκφραστεί η απαγόρευση με όλους τους δυνατούς τρόπους στο β΄ πληθυντικό πρόσωπο.

Έρη Ναθαναήλ*
Φιλόλογος

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για τα Λατινικά του Λυκείου

1. Λατινικά Λυκείου 2. Διαγωνίσματα Λατινικών

Βρείτε επιλεγμένα άρθρα και εκπαιδευτικό υλικό στις ομάδες μας

 schooltime – Εκπαιδευτικό υλικό  Φιλολογικές Σελίδες  • Εκπαιδευτικές σελίδες

 Μπορείτε να ενημερώνεστε μέσω facebook για όλες τις νέες δημοσιεύσεις ή να προτείνετε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο  schooltime