Η Αυτοπεποίθηση ήταν και είναι από τις πιο βασικές ανάγκες των ανθρώπων· γι’ αυτό μας απασχολεί τόσο πολύ και βλέπουμε ότι ασκεί επιρροή σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Υπάρχει, όμως, βασική διαφορά ανάμεσα στην Αυτοεκτίμηση και στον λεγόμενο Ναρκισσισμό. Πολλές φορές συναντάμε ανθρώπους στην καθημερινότητα μας, που περιαυτολογούν, συγκεντρώνουν την προσοχή των περισσοτέρων, ασκούν μεγάλη επίδραση γύρω τους και «μαγευόμαστε» από τη δύναμη, που αποπνέουν. Είναι, όμως, τελικά αποτέλεσμα μεγάλης πίστης προς τον ίδιο τους τον Εαυτό; Ή αποτελεί μία «μάσκα» και «πανοπλία» προστασίας;

Ποια είναι τα διαφορετικά ποιοτικά στοιχεία ανάμεσα στις δύο αυτές έννοιες;

Τα Άτομα με Αυτοπεποίθηση: Αγαπούν τον εαυτό τους με ό,τι χαρακτηριστικά διαθέτουν και δεν τοποθετούνται σε ανώτερη θέση από τους υπολοίπους. Αναγνωρίζουν τα τρωτά τους σημεία και προσπαθούν κάθε μέρα να τα βελτιώσουν, χωρίς αυτό να γίνει σε βάρος κανενός. Δεν ασχολούνται μόνο με τους ίδιους, αλλά έχουν ενδιαφέρον και για τους ανθρώπους γύρω τους. Δεν «φωνάζουν» με την παρουσία τους, ούτε προσπαθούν να επιβληθούν. Σέβονται και ακούν τις διαφορετικές γνώμες και δεν λειτουργούν απόλυτα. Ίσα ίσα που είναι ανοιχτοί στο να φιλτράρουν τις απόψεις των τρίτων και να επαναξιολογήσουν τις δικές τους.

Τα Άτομα με Ναρκισσισμό: Βασικό τους μέλημα είναι να μην εκθέσουν προς τα έξω τις αδυναμίες τους. Τοποθετούν τον εαυτό τους και τις ανάγκες τους πάνω από κάθε άλλο άτομο. Πρέπει να βρίσκονται σε ένα «βάθρο» συνεχώς και για αυτό επιζητούν στο πλευρό τους ανθρώπους που θα ασχολούνται συνέχεια μαζί τους και που θα τους ικανοποιούν με άμεση προτεραιότητα. Δεν τους ενδιαφέρει εάν η δική τους ανάγκη και ικανοποίηση μπορεί να φέρει σε δύσκολη θέση κάποιον άλλο. Εάν δεν τους προσφέρεις αυτό που θέλουν, θυμώνουν και αποτραβιούνται. Δεν μπαίνουν εύκολα στη θέση του άλλου και δεν διαθέτουν ενσυναίσθηση. Όταν τους συναντάς, σε κερδίζουν με την υποτιθέμενη δυναμική τους στάση, μιλούν πολύ, δείχνουν ιδιαίτερα έξυπνοι, βγάζουν μία λάμψη και μία μεγάλη εμπιστοσύνη στις δυνατότητες τους, αλλά με το πέρασμα του καιρού είναι ξεκάθαρο ότι πίσω από όλα αυτά κρύβεται μία τάση κυριαρχίας και ένας φόβος να υποτιμηθούν και να «καπελωθούν». Είναι επικριτικοί και δεν δέχονται την κριτική προς τους ίδιους.

Για να συνοψίσουμε:

Πίσω από κάθε Ναρκισσιστική Συμπεριφορά υποβόσκει συναισθηματική αδυναμία, φόβος απόρριψης και αποτυχίας. Είναι άτομα που έχουν μεγαλώσει από γονείς που δεν τους έχουν καθρεφτίσει τα πραγματικά συστατικά της προσωπικότητας τους. Τους έχουν «ντοπάρει» κάνοντάς τους να πιστεύουν ότι όλος ο κόσμος γυρνάει γύρω από τον εαυτό τους και δεν τους έχουν μάθει να έχουν καλή σχέση με την αδυναμία και την απόρριψη.

Αντιθέτως, οι άνθρωποι με Ισχυρή Αυτοεκτίμηση έχουν λάβει μία ανατροφή κατά την οποία οι γονείς τους έδωσαν να καταλάβουν ακριβώς ποιοι πραγματικά είναι και τους εκπαίδευσαν να αναγνωρίζουν, χωρίς να αισθάνονται απειλή, ποια είναι τα δυνατά τους σημεία και ποια όχι. Τους επέτρεψαν να βιώσουν την αποτυχία και εκεί τους ενθάρρυναν να επιβιώνουν με απόλυτο σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους. Έχουν λάβει αξίες, όπως το να αγαπούν τον συνάνθρωπο τους και να σέβονται τη διαφορετικότητα.

Αθανασιάδου Μαρία*
Ψυχολόγος – εξειδίκευση στη Συστημική Ψυχοθεραπεία-Θεραπεία Οικογένειας και Ζεύγους

 Αν θέλετε να ενημερώνεστε μέσω facebook για όλες τις νέες δημοσιεύσεις, ακολουθήστε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο: schooltime