Αρχαία Ελληνικά Γ’ Λυκείου – Αδίδακτο κείμενο: Εξάσκηση στους υποθετικούς λόγους (Ανεξάρτητους, λανθάνοντες, εξαρτημένους)

Της Έρης Ναθαναήλ*

ΚΕΙΜΕΝΟ

(Το κείμενο προσφέρεται για εξάσκηση και κατατάσσεται στα απαιτητικά κείμενα)

Ἐπεὶ δὲ συνῆλθον, ἔλεξε τοιάδε: ῎Ανδρες φίλοι καί σύμμαχοι, τοῖς μέν θεοῖς μεγίστη χάρις, ὅτι  ἔδοσαν ἡμῖν τυχεῖν ὧν ἐνομίζομεν ἀξιοι εἶναι. Νῦν μέν γάρ δή  ἔχομεν καί γῆν πολλήν καί ἀγαθήν καί οἵτινες ταύτην ἐργαζόμενοι  θρέψουσιν ἡμᾶς. ῎Εχομεν δέ καί οἰκίας καί ἐν ταύταις κατασκευάς. Καί μηδείς γε ὑμῶν ἔχων ταῦτα νομισάτω ἀλλότρια ἔχειν. Νόμος γάρ ἐν πᾶσιν ἀνθρώποις ἀΐδιός ἐστιν,  ὅταν πολεμούντων πόλις  ἁλῷ, τῶν ἑλόντων εἶναι καί τά σώματα τῶν ἐν τῇ πόλει καί τά  χρήματα. Οὔκουν ἀδικίᾳ γε ἕξετε,  ὅ,τι ἄν ἔχητε, ἀλλά φιλανθρωπίᾳ οὐκ ἀφαιρήσεσθε, ἤν τι ἐᾶτε ἔχειν αὐτούς. Τό μέντοι ἐκ τοῦδε οὕτως ἐγώ γιγνώσκω, ὅτι, εἰ μέν τρεψόμεθα ἐπί ῥᾳδιουργίαν καί τήν τῶν κακῶν ἀνθρώπων ἡδυπάθειαν, οἵ νομίζουσι τό μέν πονεῖν ἀθλιώτατον, τό δέ ἀπόνως βιοτεύειν ἡδυπάθειαν, ταχύ ἡμᾶς φημί ὀλίγου ἀξίους ἡμῖν αὐτοῖς ἔσεσθαι καί ταχύ πάντων τῶν ἀγαθῶν στερήσεσθαι.

( ΞΕΝΟΦΩΝ,  ΚΥΡΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑ   VII, 5, 72-75 )

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

ἀΐδιος: αιώνιος

βιοτεύω: ζω

ἡδυπάθεια: η καλοπέραση

ΘΕΜΑΤΑ

Α. Να μεταφράσετε το παραπάνω κείμενο.

Β.ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

1. Να γραφεί ο τύπος που ζητείται:

α)ἔχομεν: Να γραφεί το β΄ ενικό  πρόσωπο όλων των εγκλίσεων του Αορίστου β΄ και στις δυο φωνές, το ίδιο (β΄) πρόσωπο της Οριστικής Μέλλοντα και τα απαρέμφατα όλων των χρόνων της ίδιας φωνής.

β)ἔδοσαν: Να κλιθεί η Προστακτική Ενεστώτα και Αορίστου και στις δυο Φωνές και να γραφούν οι μετοχές των χρόνων αυτών και στα τρία γένη.

γ)τυχεῖν: το β΄ ενικό και α΄ πληθυντικό Οριστικής του ίδιου χρόνου και του Μέλλοντα.

δ)θρέψουσιν, τρεψόμεθα: το ίδιο πρόσωπο στην Οριστική και Υποτακτική του Ενεστώτα και του Αορίστου και να γραφούν οι αρχικοί χρόνοι.

ε) ἐνομίζομεν: το β΄ πληθυντικό της Οριστικής και Ευκτικής Μέλλοντα.

στ) εἶναι: το γ΄ ενικό Οριστικής Μέλλοντα και να κλιθεί η Προστακτική Ενεστώτα.

ζ) ἁλῷ: Το β΄ ενικό και πληθυντικό στον ίδιο χρόνο σε όλες τις εγκλίσεις.

η) (οὐκ) ἀφαιρήσεσθε, ἑλόντων: Το β΄ ενικό και γ΄ πληθυντικό του Ενεστώτα, Μέλλοντα, Αορίστου και Παρακειμένου, σε Οριστική, Υποτακτική και Προστακτική.

θ) γιγνώσκω, φημί: Να κλιθεί η Οριστική, Υποτακτική και Προστακτική του Αορίστου β΄. Για το ρήμα φημί να κλιθεί και η Οριστική και Ευκτική Ενεστώτα

ι) ἐᾶτε: ο ίδιος τύπος στις υπόλοιπες εγκλίσεις του ίδιου χρόνου.

2. συνῆλθον: Το β΄ ενικό πρόσωπο του Μέλλοντα σε όλες τις εγκλίσεις και το β΄ ενικό της Προστακτικής του Αορίστου.

3.῎Ανδρες, χάρις, γῆν, σώματα: Να κλιθούν τα ουσιαστικά.

4.ταῦτα, πᾶσιν, οἵτινες: Να κλιθούν και στα τρία γένη.

5.φίλοι, μεγίστη, πολλήν, κακῶν, ἀξίους, ἀγαθῶν: Να γραφούν οι υπόλοιποι βαθμοί των παραπάνω επιθέτων.

Γ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ

1. φίλοι, τοῖς θεοῖς, ἔχων, ὧν, ὑμῶν, πᾶσιν, ὀλίγου:  Να αναφέρετε τον συντακτικό ρόλο των παραπάνω λέξεων του κειμένου.

2. τῶν ἑλόντων: Να βρείτε το είδος της μετοχής και να την αναλύσετε την αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση.

3. α)Νόμος γάρ ἐν πᾶσιν ἀνθρώποις ἀΐδιός ἐστιν,  ὅταν πολεμοῦντων πόλις  ἁλῷ, τῶν ἑλόντων εἶναι καί τά σώματα τῶν ἐν τῇ πόλει καί τά χρήματα.

β)…ταχύ ἡμᾶς φημί ὀλίγου ἀξίους ἡμῖν αὐτοῖς ἔσεσθαι…

Να συντάξετε αναλυτικά τις παραπάνω περιόδους/προτάσεις.

4. Να βρεθούν όλοι οι υποθετικοί λόγοι του κειμένου, ανεξάρτητοι, λανθάνοντες και εξαρτημένοι, και να διατυπωθούν ως ανεξάρτητοι υποθετικοί λόγοι.

Έρη Ναθαναήλ*
Φιλόλογος

Πλήρες εκπαιδευτικό υλικό για τα Αρχαία Ελληνικά του Λυκείου

1. Αρχαία Α’ Λυκείου, 2. Αρχαία Β’ Λυκείου, 3. Αρχαία Γ’ Λυκείου, 4. Υποστηρικτικό υλικό, 5. Γραμματική, 6. Συντακτικό, 7. Άγνωστο κείμενο

 Αν θέλετε να ενημερώνεστε μέσω facebook για όλες τις νέες δημοσιεύσεις, ακολουθήστε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο: schooltime