Μετά την ίδρυση του σύγχρονου ελληνικού κράτους το 1830, νέος βασιλιάς της Ελλάδας αναλαμβάνει ο δευτερότοκος γιος του Λουδοβίκου Α΄ της Βαυαρίας, Όθων Φρειδερίκος Λουδοβίκος. Μετά τον ερχομό του ανήλικου βασιλιά, το 1833, την εξουσία αναλαμβάνει επιτροπή από Βαυαρούς αξιωματούχους μέχρι την ενηλικίωση του δεκαεπτάχρονου μονάρχη, η επονομαζόμενη Αντιβασιλεία, η οποία ως το 1835 κυβερνούσε τη χώρα.

Στη συνέχεια, ο Όθωνας ανέλαβε την εξουσία, κυβερνώντας ως απόλυτος μονάρχης. Ήταν η περίοδος της «ελέω Θεού μοναρχίας». Η συγκεντρωτική του πολιτική είχε δημιουργήσει αντιπάθειες ακόμη και στους οπαδούς της μοναρχίας. Ο βασιλιάς και οι Βαυαροί παραμέρισαν τους παλαιούς αγωνιστές του 1821 και δεν τους αξιοποίησαν στη δημιουργία τακτικού στρατού. Αλλά και οι πρόκριτοι ένιωθαν παραγκωνισμένοι. Το 1843, οι φωνές που διεκδικούσαν περισσότερες ελευθερίες και επιθυμούσαν την εγκαθίδρυση του κοινοβουλευτισμού στη χώρα πύκνωναν. Οι οπαδοί όλων των κομμάτων, του αγγλικού, του γαλλικού και του ρωσικού ζητούσαν την καθιέρωση συντάγματος, του καταστατικού χάρτη κάθε ευνομούμενης πολιτείας.

Από την άλλη πλευρά, η χώρα αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα στον οικονομικό τομέα, καθώς αδυνατούσε να εξυπηρετήσει τα δάνειά της και της επιβλήθηκαν σκληρά μέτρα: μειώσεις μισθών, περικοπές των κρατικών δαπανών, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων. Όλα αυτά δημιουργούσαν ένα εκρηκτικό κλίμα στην πολιτική κατάσταση καθώς διαφαινόταν ότι ο Όθωνας δεν μπορούσε να επιβάλλει την τάξη. Ακόμη και οι πολιτικές φιλοδοξίες των αρχηγών των τριών κομμάτων, του Αγγλικού, του Γαλλικού και του Ρωσικού εξυπηρετούσαν την αγγλική δυσαρέσκεια για την πολιτική του Έλληνα βασιλιά απέναντι στην Οθωμανική αυτοκρατορία.

Οργανώθηκε έτσι κίνημα με πρωτεργάτες τον στρατηγό Ιωάννη Μακρυγιάννη, που ήταν ενταγμένος στο Γαλλικό κόμμα, τον Ανδρέα Μεταξά (Ρωσικό κόμμα) και τον Ανδρέα Λόντο (Αγγλικό κόμμα). Στο κίνημα προσχώρησε ο Δημήτριος Καλλέργης, συνταγματάρχης Ιππικού και άλλοι στρατιωτικοί, όπως οι Θ. Γρίβας, Κ. Ζωγράφος, Κ. Κανάρης, αλλά και εξέχοντες προσωπικότητες, Ρ. Παλαμήδης, Γ. Σισίνης κ.α. Οι μυημένοι στο κίνημα υπέγραφαν τον όρκο που είχε συντάξει ο Μακρυγιάννης. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την εκδήλωση του κινήματος στις 25 Μαρτίου 1844, την επέτειο της εθνικής παλιγγενεσίας. Επειδή όμως έγινε γνωστό το κίνημα στις αρχές, ξέσπασε νωρίτερα, τα ξημερώματα της 3ης Σεπτεμβρίου 1844.

Αρχικά στασίασε η Φρουρά των Αθηνών, με αρχηγό τον Δ. Καλλέργη και 2.000 άντρες και κατευθύνθηκε στα τότε βασιλικά ανάκτορα (σημερινή Βουλή). Εκεί συγκεντρώθηκε και πλήθος ενθουσιασμένων πολιτών φωνάζοντας «Ζήτω το Σύνταγμα» υπό τον ήχο τυμπάνων και επαναστατικών τραγουδιών. Ο Όθωνας προσπάθησε αρχικά να συνδιαλλαγεί με τους επαναστάτες και τελικά μετά τη συνάντηση με τους πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων δέχτηκε τα αιτήματά τους: σύγκληση νέας εθνοσυνέλευσης, ψήφιση Συντάγματος, τη μεγάλη σφραγίδα του κράτους δε θα την είχε ο βασιλιάς αλλά το Υπουργείο της Δικαιοσύνης, την απόλυση των Βαυαρών από τις κρατικές υπηρεσίες εκτός εκείνων που πολέμησαν στην Επανάσταση του 1821, να οριστεί η 3η Σεπτεμβρίου ως ημέρα εθνικής εορτής και να εκφράσει ο Όθων την «βασιλική του ευαρέσκειαν» προς τους αρχηγούς του εξεγερμένου στρατού, Καλλέργη και του εξεγερμένου λαού, Μακρυγιάννη .

Το μεσημέρι της 3ης Σεπτεμβρίου αποχώρησαν οι στρατιωτικοί και ο λαός όταν πληροφορήθηκαν πως έγιναν αποδεκτά όλα τα αιτήματά τους. Το κίνημα είχε θριαμβεύσει. Από τη διεκδίκηση συντάγματος ονομάστηκε η πλατεία των ανακτόρων πλατεία Συντάγματος. Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κοινοβουλευτική πορεία της χώρας, καθώς μετά από δύο μήνες συγκλήθηκε η νέα εθνοσυνέλευση από την οποία ψηφίστηκε το Σύνταγμα του 1844, το οποίο τερματίζει την περίοδο της απόλυτης μοναρχίας του Όθωνα και ολοκληρώνει τη μετάβαση στη συνταγματική μοναρχία. Το Σύνταγμα του 1844 εκτός από την κατοχύρωση των φιλελεύθερων ατομικών δικαιωμάτων, διασαφηνίζει τις βασιλικές εξουσίες και καθιερώνει για πρώτη φορά το δικαίωμα της καθολικής ψηφοφορίας, γεγονός που αποτελεί παγκόσμια πρωτοπορία.

Αντιγόνη Καρύτσα*
Φιλόλογος

 Αν θέλετε να ενημερώνεστε μέσω fb για όλες τις νέες αναρτήσεις, ακολουθήστε τη σελίδα μας επιλέγοντας τον σύνδεσμο: schooltime

© schooltime.gr – Αρθρογραφία Facebook •Twitter •Google+