Realities. H νέα μόδα στην καθημερινότητά μας. Άλλωστε, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι ως είδος είμαστε ανεξάντλητοι σε ιδέες και πρωτοποριακά πράγματα. Συνεχώς επινοούμε καταστάσεις προκειμένου να δημιουργήσουμε ή και να καταστρέψουμε. Διαρκώς αναλωνόμαστε σε ό,τι καινούριο – ή και παλιό – μπορεί να μας κάνει έστω και για λίγο να αποδράσουμε από τη φυλακή της καθημερινότητάς μας ή να κτίσουμε μια νέα φυλακή, μέσα στην οποία θα αναζητούμε μάταια μια έξοδο διαφυγής. Μια φυλακή που μπροστά της ακόμη και τα καβαφικά τείχη μοιάζουν παιχνιδάκι…

Για ποιους λόγους, όμως, το φαινόμενο αυτό που ακούει στο όνομα realities κατάφερε χρόνια τώρα να διεισδύσει τόσο βαθιά στη ζωή μας; Έχουμε αναρωτηθεί άραγε ποτέ; Μάλλον όχι. Η απάντηση είναι μπροστά μας. Μέσα μας. Η ίδια μας η φύση. Η φιλοπερίεργη φύση μας. Πλάι στη λογική, που αποτελεί εν μέρει την ειδοποιό μας διαφορά από τα περισσότερα άλλα όντα, δεσπόζει και η περιέργεια. Άλλες φορές δημιουργική – καθώς χωρίς αυτή θα ζούσαμε ακόμη κάτω από πρωτόγονες συνθήκες – και άλλες φορές ιδιαίτερα καταστροφική, όταν έχει να κάνει περισσότερο με αυτό που ονομάζουμε «κουτσομπολιό». Τι νόημα ή καλύτερα τι μουντό χρώμα θα είχε η ζωή για πολλούς και πολλές χωρίς survivor, big brother, fame story και άλλα παρόμοια τηλε-σκουπίδια; Λες και η ζωή μας θα αλλάξει προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο αν νικητές θα είναι οι μαχητές ή οι διάσημοι. Απλώς θα έχουμε ένα «σοβαρό» (sic) αντικείμενο συζήτησης την επόμενη μέρα στο γραφείο, στη δουλειά γενικά, στο σχολείο, στον καφέ. Εκεί καταντήσαμε. Να είναι κύριο αντικείμενο συζήτησης το survivor. O tempora, o mores… Από την άλλη βέβαια ίσως και καλύτερα, από το να συζητάμε για θέματα που μας έχουν πληγώσει ανεπανόρθωτα, όπως ασφαλιστικό, μισθοί, συντάξεις, ανεργία, πολιτική…

Εξάλλου, όλοι μας – κακά τα ψέματα – έχουμε κουραστεί από το ψεύτικο, το φτιαχτό, το τυποποιημένο. Θέλουμε κάτι το αληθινό. Κάτι που εκείνη τη στιγμή αυθόρμητα – τουλάχιστον έτσι πιστεύουμε – διαδραματίζεται μπροστά μας, χωρίς ίχνη σκηνοθεσίας και προετοιμασίας. Και αυτό το αναζητούμε στα realities. Κατάντια ή έλλειψη επιλογών; Ίσως και τα δύο. Εκρηκτικός συνδυασμός. Πού θα οδηγήσει, θα δείξει. Δε θα έλεγα σε καμιά περίπτωση, βέβαια, ότι οι συγκεκριμένες εκπομπές είναι ό,τι πιο πηγαίο κι αυθόρμητο μπορούμε να φανταστούμε. Ίσως το αντίθετο. Στο βωμό της υψηλής τηλεθέασης όλα θυσιάζονται. Σκηνοθετημένες εντάσεις, ξεσπάσματα, σχέσεις, φιλίες … όλα στο παιχνίδι της τηλεθέασης. Και από κάτω εμείς, θεατές σε ένα έργο που μάλλον έχουμε ξαναδεί. Κι από την άλλη, πού κουράγιο για προγράμματα τα οποία πραγματικά ενεργοποιούν τη σκέψη μας κι αποτελούν πραγματική τροφή για το μυαλό μας… Θες η κούραση, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας, το άκρως αντιπνευματικό περιβάλλον που τείνει να παγιωθεί στη ζωή μας; Όλα αυτά δε μας αφήνουν και πολλά περιθώρια επιλογής. Πιάνεις το τηλεκοντρόλ και η ξενάγηση στον ατελείωτο κόσμο της στείρας διασκέδασης – και όχι της ψυχαγωγίας – και του ευτελούς θεάματος ξεκινά. Προσδεθείτε…

Και τι πρέπει να γίνει; Να αναλωθούμε σε ατελείωτα ευχολόγια; Το μόνο εύκολο. Και εδώ η απάντηση είναι μπροστά μας. Μέσα μας. «Η αρχή της ήσσονος προσπάθειας», θα έλεγε κάποιος διανοούμενος, εννοώντας ότι η επιτυχία μας πρέπει και οφείλει να είναι κάτι που κτίζεται από εμάς τους ίδιους. Κανείς δε θα μας χαρίσει τίποτα, χωρίς κάποιο αντάλλαγμα. «Αγαθά κόποις κτώνται». Όλη η σοφία μέσα σε μία φράση. Για να πετύχεις πρέπει να προσπαθήσεις ποικιλοτρόπως κι όχι να κριθείς από μία τυχαία επιτροπή «ειδικών». Χρέος όλων μας, εξάλλου, είναι να απαξιώσουμε οτιδήποτε κακό και μη ποιοτικό προβάλλεται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, γυρνώντας τους επιδεικτικά την πλάτη μας. Ίσως τότε συνειδητοποιήσουν οι υπεύθυνοι ότι κάτι τέτοιο πλέον δεν πουλάει και αναζητήσουν κάτι το ποιοτικότερο. Στο χέρι μας είναι. Καθήκον μας είναι να φιλτράρουμε με τα πιο δυνατά φίλτρα ό,τι κάποιοι προσπαθούν να μας «πλασάρουν», αγνοώντας τη μεγάλη μας ικανότητα και όπλο, που είναι η κρίση μας. Έχοντας στα χέρια μας αυτό το ισχυρό όπλο με το οποίο μας προικοδότησε η φύση μας θα καταφέρουμε πολλά. Το έχουμε όμως;

Από την άλλη το σχολείο. Ο ναός της γνώσης και του πνεύματος. Μεγάλος και πολυσήμαντος ο ρόλος του. Χρέος του δεν είναι η προετοιμασία μόνο επιστημόνων αλλά και ανθρώπων. Ανθρώπων με κρίση, με άποψη και θέσεις. Ανθρώπων – πολιτών με την αρχαιοελληνική διάσταση του όρου και με ενεργή συμμετοχή στα κοινωνικοπολιτικά δρώμενα. Όμως το σχολείο θα ήταν νεκρό γράμμα χωρίς τη διαχρονική συνδρομή της οικογένειας. Του πολυτιμότερου θεσμού στη ζωή όλων μας. Οι γονείς, ως τα ιερότερα πρόσωπα στη ζωή μας, οφείλουν να δείξουν το δρόμο στο παιδί. Ως πρότυπα, ως φάροι, ως άνθρωποι. Κάθε τους βήμα, βήμα των παιδιών τους. Των παιδιών μας. Και κάπου εκεί στο βάθος η πολιτεία. Ας λειτουργήσει κάποια στιγμή σωστά στο θέμα αυτών των εκπομπών. Ας θεσπίσει και κανένα αυστηρότερο νόμο. Ας δώσει το στίγμα της στη δημιουργία μιας πιο ποιοτικής τηλεόρασης. Αν δεν μπορεί αυτή, δεν μπορεί κανένας μας.

Ας γίνουμε, λοιπόν, κι εμείς μαχητές της πραγματικής ζωής. Τα εμπόδια είναι πολλά στον πραγματικό στίβο της καθημερινότητάς μας. Ας δώσουμε λίγο περισσότερη ποιότητα στη ζωή μας και ας εστιάσουμε σε κάποιες πιο γνήσιες μορφές ψυχαγωγίας. Υπάρχουν. Λίγη ποιότητα στη ζωή μας δεν κάνει κακό. Ίσα ίσα πολύ κακό ήδη μας έχει προκαλέσει η έκθεσή μας σε τέτοιου είδους εκπομπές που αν μη τι άλλο μας υποβαθμίζουν ως προσωπικότητες και ως νοήμονα όντα…

Άρης Ιωαννίδης*
Φιλόλογος

© schooltime.gr – Ροή ειδήσεων Facebook •Twitter •Google+