Όταν ακούμε τη λέξη φιλία, χιλιάδες πράγματα έρχονται στο μυαλό μας, χιλιάδες συναισθήματα κατακλύζουν την ψυχή μας. Η έννοια είναι πανάρχαια και η σημασία της έχει συνδεθεί άμεσα με ανθρώπους σοφούς, ευγενείς, πολιτικούς, σημαντικά πρόσωπα. Η λέξη φιλία, είναι παράγωγο του ρήματος «Φιλώ» και σημαίνει Αγαπώ. Πρόκειται για την αμοιβαία έλξη δύο ατόμων που συνδέονται με συγγενικούς ή άλλους δεσμούς. (Φίλησις=η αγάπη, η φιλία Φιλητόν=το αντικείμενο της φιλίας).

Φίλος, είναι εκείνος που σου είναι αγαπητός. Εκείνος που επιζητείς την συντροφιά του, θέλεις την ευτυχία του και χαίρεσαι με τις χαρές του. Στην τέλεια φιλία, όπως αναφέρει και ο Αριστοτέλης, πρέπει να υπάρχει αμοιβαιότητα συναισθημάτων και πράξεων. Η φιλία, για τον Αριστοτέλη, δεν αποτελεί απλά μία ηθική πράξη, αλλά έχει μία ευρύτερη έννοια. Πρέπει να προϋποθέτει μια ανιδιοτέλεια και να αποτελεί έναν προνομιακό χώρο. Δεν πρόκειται σαφώς για μία σχέση εγωιστική.

Ο φίλος, είναι ο καθρέπτης της ψυχής μας. Είναι όμοιος με τον εαυτό μας και αυτό κάνει αυτή τη σχέση τέλεια και αγαθή. Αυτή η άποψη επικρατεί μέχρι και σήμερα, καθώς στην καθημερινότητά μας δεν είναι λίγες οι φορές που χρησιμοποιούμε φράσεις όπως » δείξε μου τον φίλο σου, να σου πω ποιος είσαι» για να φανερώσουμε την ταυτότητα κάποιου ή να αποκαλύψουμε στοιχεία του χαρακτήρα του μέσω της αναφοράς σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Ο Αριστοτέλης μελετώντας το ζήτημα του ορισμού της φιλίας προχώρησε σε μία τριμερή διαίρεση των ειδών της, σύμφωνα με τα αντικείμενα της ( τα φιλητά ):

«Το χρίσημον», όπου εκεί οι σχέσεις έχουν να κάνουν περισσότερα με συμφέροντα και ανάγκες.

«Την ηδονήν», όπου κάποιος είναι διασκεδαστικός για εμάς και απολαμβάνουμε την παρέα, μαζί του.

«Το αγαθόν», που σε αυτή τη περίπτωση συναντούμε την τέλεια φιλία. Αγαπούμε και τιμούμε τον φίλο μας και σε αντίθεση με τις προηγούμενες δύο κατηγορίες, δεν μας απασχολεί το υλικό που θα λάβουμε από την συναναστροφή μαζί του. Ενδιαφερόμαστε για την ποιότητα του ανθρώπου που είναι δίπλα μας και όχι για τις απολαβές που θα έχουμε από αυτόν.

Εάν λοιπόν, σήμερα βλέπαμε τις σχέσεις των ανθρώπων με τα μάτια του Αριστοτέλη, θα λέγαμε πως η «τέλεια φιλία», εξασθενεί και τη θέση της κυρίως παίρνει μία «κατώτερη φιλία» που το κύριο χαρακτηριστικό της είναι το τελικό αποτέλεσμα που θα λάβω και το υλικό αντικείμενο που θα απολαύσω. Όλα όμως, κρίνονται από τη συμπεριφορά και τις επιλογές μας και γι’ αυτό μόνο ο καθένας από εμάς ξεχωριστά μπορεί να αλλάξει αυτή τη πορεία. Εάν καταλάβουμε ότι σημασία έχει η ποιότητα του ανθρώπου (Αριστοτελικά μιλώντας, η ηθικότητά του) και όχι τα υλικά, ο κόσμος θα γίνει πολύ πιο όμορφος και πραγματικά «φιλικός» και συνάμα «τέλειος».

Ανδριάνα Μανίκα*

 © schooltime.gr – Ροή ειδήσεων Facebook •Twitter •Google+