ΠΩΣ ΕΝΑ ΣΥΚΟ ΣΤΑΘΗΚΕ ΑΦΟΡΜΗ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΕΙ Η ΚΑΡΧΗΔΟΝΑ

Cato attulit quodam die in curiam ficum praecocem ex Carthagine ostendensque patribus «Interrogo vos» inquit «quando hanc ficum decerptam esse putetis ex arbore». Cum omnes recentem esse dixissent, «Atqui ante tertium diem» inquit «scitote decerptam esse Carthagine. Tam prope a muris habemus hostem! Itaque cavete periculum, tutamini patriam. Opibus urbis nolite confidere. Fiduciam, quae nimia vobis est, deponite. Neminem credideritis patriae consulturum esse, nisi vos ipsi patriae consulueritis. Mementote rem publicam in extremo discrimine quondam fuisse!» Statimque sumptum est Punicum bellum tertium, quo Carthago deleta est.

Ερωτήσεις:

1.Να μεταφραστεί το κείμενο.

2.Nα γραφούν  οι πλάγιες πτώσεις των κυρίων ονομάτων του κειμένου (ΚΕΕ)

3.Nα μεταφέρετε τα τριτόκλιτα προσηγορικά ονόματα του κειμένου στην αντίστοιχη πτώση του άλλου αριθμού και να δηλώσετε το γένος τους. (ΚΕΕ)

4.Nα γραφούν οι πλάγιες πτώσεις και στους δύο αριθμούς των τριτοκλίτων ουσιαστικών που σχηματίζουν τη γενική πληθυντικού με κατάληξη –ium.

5.Tων μονοκατάληκτων επιθέτων του κειμένου να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των δύο αριθμών στο αρσενικό και στο ουδέτερο γένος.

6.hanc ficum: Nα κλιθούν μαζί και στους δύο αριθμούς

7.Nα γράψετε τις πλάγιες πτώσεις ενικού και πληθυντικού αριθμού,  και στα τρία γένη,  της μετοχής του ενεστώτα που απαντά στο κείμενό σας.

8.Tων αποθετικών και ημιαποθετικών ρημάτων του κειμένου να γραφούν όλοι οι τύποι της ενεργητικής φωνής.

9.Να γραφούν τα παραθετικά όλων των επιθέτων και των επιρρημάτων του κειμένου.

10.Να γραφούν οι ζητούμενοι τύποι των ρημάτων:

  • memini: προστακτική ενεστώτα
  • attulit: προστακτική ενεστώτα και μέλλοντα, β’ ενικό οριστικής ενεστώτα και μέλλοντα παθητικής φωνής.
  • decerptam esse: το απαρέμφατο μέλλοντα και στις δύο φωνές
  • dixissent: το γ’ ενικό και πληθυντικό προστακτικής μέλλοντα
  • scitote: προστακτική ενεστώτα και μέλλοντα
  • cavete: η ονομαστική πληθυντικού μετοχής ενεστώτα και μέλλοντα και στα τρία γένη
  • nolite: το γ’ ενικό υποτακτικής ενεστώτα και να κλιθεί η προστακτική ενεστώτα και μέλλοντα. 
  • confidere: το γ’ πληθυντικό υποτακτικής παρακειμένου (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο)
  • consulturum esse: το β’ πληθυντικό υποτακτικής παρακειμένου και υπερσυντελίκου
  • recipio: το β’ ενικό και πληθυντικό προστακτικής ενεστώτα
  • do: το γ’ πληθυντικό προστακτικής μέλλοντα .

11.neminem: να κλιθεί και στους δύο αριθμούς.

12.quodam: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις ενικού και πληθυντικού του ουδετέρου γένους.

13.Να γίνει γραμματική αναγνώριση των αντωνυμιών του κειμένου.

14.tertium: να κλιθεί και στους δύο αριθμούς, στο γένος που βρίσκεται.

15.Να συμπληρωθούν τα κενά με το σωστό τύπο της προστακτικής.

  • (Tu) ……………………. epistulam ad Ciceronem (defero)

16.Τα ρήματα ignoro, respondeo και aperio να κλιθούν στην προστακτική ενεστώτα και μέλλοντα και στις δυο φωνές.

17.Να γραφούν οι τύποι που ζητούνται:

  • patribus: η γενική πληθυντικού και αφαιρετική ενικού
  • recentem: η αφαιρετική ενικού
  • hostem: η αιτιατική και η γενική πληθυντικού
  • opibus: η γενική πληθυντικού και η αφαιρετική ενικού
  • vobis: η γενική πληθυντικού
  • discrimine: η ονομαστική πληθυντικού

18.Να αναγνωριστούν οι προστακτικές του κειμένου. (σχολικό βιβλίο)

19.Nα προσδιορίσετε το είδος των απαρεμφάτων του κειμένου και να δικαιολογήσετε τον χρόνο στον οποίο βρίσκονται. Nα δικαιολογήσετε την πτώση του υποκειμένου τους.

20.Nα εντοπίσετε τις αναφορικές δευτερεύουσες προτάσεις του κειμένου και να δικαιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς τους.

 21.«Cum omnes recentem esse dixissent»: να αναγνωριστεί πλήρως η δευτερεύουσα πρόταση  και να αντικατασταθεί ο «cum» με τον «ubi»

22.Nα εντοπίσετε τους συνδέσμους του κειμένου και να εξηγήσετε το συντακτικό τους ρόλο

23.Nα εντοπίσετε τις λέξεις του κειμένου που έχουν ετυμολογική σχέση με αντίστοιχες λέξεις της ελληνικής (αρχαίας και νέας).

24.ostendens:  να αναλυθεί η μετοχή στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση.

25.Να μεταφραστούν στα λατινικά οι προτάσεις:

  • Μην έχεις εμπιστοσύνη στα λόγια του! (verba)
  • Κόψτε το σύκο από (ex + αφ.) το δέντρο! .(σχολικό βιβλίο)

26.Να δικαιολογηθεί με βάση τους κανόνες της ακολουθίας ο χρόνος της πρότασης: quando … putetis (πλάγια ερώτηση). (σχολικό βιβλίο)

27.Carthagine: να δηλώσετε την ίδια επιρρηματική σχέση με τις παρακάτω λέξεις:

  • Athenae
  • domus
  • Italia
  • Ephesus

28.ante tertium diem: να δηλωθεί η επιρρηματική σχέση του χρόνου με άλλο ισοδύναμο  τρόπο.

29.Να γίνει η απαρεμφατική σύνταξη:

  • Cato attulit quodam die in curiam ficum praecocem ex Carthagine ostendensque patribus inquit (εξάρτηση : Sallustius narrat, Cato narrat, Cato dicitur)
  • Statimque sumptum est Punicum bellum tertium, quo Carthago deleta est. (εξάρτηση : Plinius narrat)

30.Να αναγνωριστούν συντακτικώς οι υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.

31.Να μετατραπεί η δευτερεύουσα πρόταση σε μετοχή:

  • Neminem credideritis patriae consulturum esse, nisi vos ipsi patriae consulueritis.

32.praecocem: να αναλυθεί σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση.

33.Nα συμπληρώσετε τα τακτικά αριθμητικά που αντιστοιχούν στους δέκα πρώτους αριθμούς:

  • ………………… ficum
  • ………………… bellum
  • ……………….. diem
  • ………………… ianuam
  • ………………… hom
  • ………………… puero
  • ………………… cohorti
  • ………………… numerus
  • ………………… legionis
  • ………………… filius (ΚΕΕ)

34.Cato attulit quodam die in curiam ficum praecocem ex Carthagine ostendensque patribus «Interrogo vos» inquit: να μετατρέψετε την 1η κύρια πρόταση σε μετοχική φράση  και σε δευτερεύουσα χρονική που θα δηλώνει το προτερόχρονο εισαγόμενη

  • με το σύνδεσμο postquam και
  • με το σύνδεσμο cum (ιστορικό-διηγηματικό)

35.Tam prope a muris habemus hostem! Itaque cavete periculum, tutamini patriam. Να μετατραπεί η 1η κύρια πρόταση σε δευτερεύουσα αιτιολογική που θα δηλώνει :

  • αιτιολογία πραγματική-αντικειμενικά αποδεκτή
  • αιτιολογία υποκειμενική- υποθετική (να παραλειφθεί το Itaque)

36.Να τραπεί η ενεργητική σύνταξη σε παθητική.

  • Cato attulit quodam die in curiam ficum praecocem ex Carthagine.
  • Fiduciam, quae nimia vobis est, deponite.
  • Interrogo vos
  • Itaque cavete periculum

37.Να τραπεί η παθητική σύνταξη σε ενεργητική:

  • «quando hanc ficum decerptam esse putetis ex arbore».
  • Atqui ante tertium diem scitote (hanc ficum) decerptam esse Carthagine
  • Statimque sumptum est Punicum bellum tertium (a Romanis), quo Carthago deleta est (a Romanis).

38.Στις παρακάτω προτάσεις να δηλωθεί η απαγόρευση με άλλο τρόπο και να εκφραστεί προτροπή:

  • Opibus urbis nolite confidere .
  • Neminem credideritis patriae consulturum esse .

39.Nα εκφραστεί απαγόρευση και με τους δύο τρόπους:

  • cavete periculum.
  • tutamini patriam.
  • Fiduciam, quae nimia vobis est, deponite.
  • Mementote rem publicam in extremo discrimine quondam fuisse!

Άρης Ιωαννίδης*
Φιλόλογος

© schooltime.gr