«Έκθεση Γ’ Λυκείου: Τουρισμός (Προτεινόμενο θέμα-Κριτήριο αξιολόγησης)» της Έρης ΝαθαναήλΈκθεση Γ’ Λυκείου: Τουρισμός (Προτεινόμενο θέμα – Κριτήριο αξιολόγησης)

ΚΕΙΜΕΝΟ
Στη σύγχρονη εποχή εντοπίζονται δύο κυρίως τύποι ταξιδιωτών: οι περιηγητές και οι τουρίστες. Μεταξύ αυτών η διαφοροποίηση είναι κυρίως ποιοτική. Οι σύγχρονοι περιηγητές, αντάξιοι απόγονοι των παλαιών και νεότερων περιηγητών, είναι άνθρωποι καλλιεργημένοι πνευματικά, με μεγάλη επιθυμία για γνώση. Αυτοί έχουν συνήθως οικονομική άνεση και επισκέπτονται τόπους με καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα, στους οποίους παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα με στόχο να γνωρίσουν την ουσία του και τον τόπο αλλά και τους γηγενείς κατοίκους. Στόχος είναι να επιτευχθεί μια τέτοια ψυχική σχέση με τον τόπο και τα μνημεία, ώστε να μεταδοθεί σε αυτούς το πνεύμα τόσο των μνημείων όσο και των φυσικών ακόμη πραγμάτων. Οι ταξιδιώτες αυτού του είδους εμφανίζονται δηλαδή στοχαστικοί και σκεπτόμενοι, καθώς η επίσκεψή τους σε συγκεκριμένους τόπους αποκτά τη βαρύτητα προσκυνήματος. Από την άλλη πλευρά είναι οι τουρίστες. Αυτοί επισκέπτονται συνήθως διάφορους τόπους «οργανωμένοι» σε μεγάλες ομάδες και κινούνται βάσει προγράμματος, δηλαδή άβουλα. Οι ταξιδιώτες αυτού του τύπου δεν επιθυμούν να γνωρίσουν σε βάθος τα μνημεία και τους κατοίκους του τόπου που επισκέπτονται, αλλά τα αντιμετωπίζουν όλα επιφανειακά, με τη νοοτροπία αποστασιοποιημένου θεατή που άλλοτε θέλγεται και άλλοτε δυσαρεστείται και δυσανασχετεί από το θέαμα που του προσφέρεται. Οι τουρίστες επιθυμούν να γεμίσουν με τα ταξίδια την πληκτική ζωή τους και όχι να μάθουν από αυτά και να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι Αρέσκονται στα εξωτικά και ασυνήθιστα μέρη και επιλέγουν να βρίσκονται σε περιβάλλοντα τεχνητά και εξευρωπαϊσμένα, μεταφέροντας ουσιαστικά μέσω των τουριστικών θέρετρων και εκδηλώσεων τις πατρίδες τους στο χώρο που επισκέπτονται. Οι ταξιδιώτες αυτού του είδους είναι συνήθως επιπόλαιοι και βιαστικοί και δεν αποκομίζουν τίποτε το πραγματικά ουσιώδες από τα ταξίδια τους, πέρα από φευγαλέες εντυπώσεις.

Με βάση τα προαναφερθέντα συνάγεται πως η διαφορά του τουρίστα από τον παλαιό ταξιδιώτη δεν είναι μονάχα ότι ανήκει σε μεγάλες ομάδες που κινούνται «οργανωμένα» και άβουλα. Η διαφορά βρίσκεται στη στάση του απέναντι στον τόπο που επισκέπτεται και στο λαό που κατοικεί την περιοχή με το τουριστικό ενδιαφέρον.

Η περιήγηση του κόσμου με στόχο την άδολη γνώση, σε αντίθεση προς την «εμπορία», το ταξίδι για κέρδος, στάθηκε ακένωτη πηγή πνευματικών κατακτήσεων του ανθρώπου που «ορέγεται φύσει του ειδέναι». Άνθρωποι με δυνατή παρόρμηση και τόλμη, αποφασισμένοι να ταλαιπωρηθούν, ακόμα και να κινδυνέψουν, ξεκινούσαν από την πατρίδα τους για χώρες μακρινές, φημισμένες για την παράξενη φύση τους, τα ιδιόρρυθμα έθιμά τους ή τα θαυμαστά δημιουργήματα του πολιτισμού τους. Κατεξοχήν περιηγητής , γνωστός ήδη από την αρχαιότητα με διαφορετική μορφή τουρισμού , ήταν , όπως ανέφεραν τα ομηρικά έπη , ο Οδυσσέας, που γνώρισε πολλούς τόπους , ανθρώπους και νοοτροπίες. Από τους πιο γνωστούς περιηγητές της αρχαιότητας είναι ο Παυσανίας, που ταξίδευε στην Ελλάδα ύστερα από τα μέσα του 2ου μ.Χ. αιώνα και μας άφησε την πολύτιμη Ελλάδος περιήγησιν, όπου μέσα σε 10 βιβλία ιστορεί τα ταξίδια του και περιγράφει τα μνημεία που είδε με γεωγραφική τάξη, αρχίζοντας από την Αττική (1ο βιβλίο) και τελειώνοντας στη Φωκίδα (10ο βιβλίο).[…]

Στα μετέπειτα χρόνια οι Έλληνες , καταγόμενοι από μια χώρα με κατεξοχήν ναυτική παράδοση , είτε ως έμποροι ή λόγιοι της τουρκοκρατίας είτε ως μετανάστες , ταξιδεύουν στο εξωτερικό για λόγους οικονομικούς αλλά και ιστορικούς.

Τους παλαιότερους και νεότερους περιηγητές διαδέχτηκαν στα νεότερα χρόνια ταξιδιώτες με καλλιέργεια πνευματική και άνεση οικονομική, που τους επέτρεπε να επισκέπτονται και να παραμένουν σε τόπους με καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα τέτοια, που πρόσφεραν άφθονα η Ιταλία λ.χ. και η Ελλάδα.
Ο σύγχρονος, όμως, τουρίστας θεάται τους χώρους και τους ανθρώπους της ξένης χώρας που επισκέπτεται με την όραση του θεατή μιας θεατρικής σκηνής, άλλοτε θαμπωμένος, άλλοτε αδιάφορος, άλλοτε γοητευμένος και άλλοτε αγανακτισμένος, ποτέ όμως με την πνευματική εκείνη μέθεξη που θα του επέτρεπε να ζήσει μέσα σ’ αυτούς τους χώρους αληθινά και να συζητήσει με τους γηγενείς κατοίκους που θα μπορούσαν να του μεταδώσουν το πνεύμα και των κτισμάτων αλλά και των φυσικών ακόμα πραγμάτων, μιας ρεματιάς λ.χ. ή μιας ακρογιαλιάς. Ο τουρίστας ταξιδεύει από τόπο σε τόπο με την απληστία να κορέσει το κενό που του προκαλεί η καθημερινή του ζωή, άμοιρη τις πιο πολλές φορές από μόνιμα και ουσιαστικά ενδιαφέροντα. Θέλει να δει αξιοθέατα και να βρεθεί σε χώρες εξωτικές ή να απολαύσει σε μιαν άλλη βαθμίδα ή έστω και σε μιαν άλλη ποιότητα τις αισθησιακές ηδονές που μπορεί να του προσφέρει η οικονομική του δυνατότητα.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΡΗ ΝΑΘΑΝΑΗΛ, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ [ κείμενο διασκευασμένο ]
[ Για τη διασκευή του κειμένου χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα γραφής του Μ. Ανδρόνικου, από το έργο «ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΥΠΝΟΠΑΙΔΕΙΑ»]

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α. Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου σε 80-100 λέξεις.

[ 25 μον. ]

Β.

  1. Τι εννοεί ο συγγραφέας με τη φράση «Ο τουρίστας ταξιδεύει από τόπο σε τόπο με την απληστία να κορέσει το κενό που του προκαλεί η καθημερινή του ζωή, άμοιρη τις πιο πολλές φορές από μόνιμα και ουσιαστικά ενδιαφέροντα »; Να απαντήσετε σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων.                                                                                                                                                                                

[ μον. 10 ]

  1. Με ποια συλλογιστική πορεία αναπτύσσεται η 1η παράγραφος του κειμένου και με ποιο τρόπο ανάπτυξης; ( «Στη σύγχρονη εποχή εντοπίζονται… πέρα από φευγαλέες εντυπώσεις.») Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

[ μον.10 ]

  1. Να αναγνωρίσετε και να αξιολογήσετε το παρακάτω συλλογιστικό σχήμα: [ μέρη συλλογισμού, είδος συλλογισμού, συλλογιστική πορεία, αξιολόγηση με βάση την εγκυρότητα, αλήθεια, ορθότητα]
  • Με τον τουρισμό η αυθεντική ζωή ενός τόπου αλλοιώνεται
  • Η Ελλάδα είναι τουριστική χώρα

Άρα η αυθεντική ζωή της Ελλάδας έχει αλλοιωθεί σε όλα τα τουριστικά της μέρη

[ 6 μον. ]

4. Να γράψετε από ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:
πληκτική,
άβουλα
ουσιώδες,
δυνατότητα  

[ 4 μον . ]

  1. περιβάλλοντα, διαφορετική , παράδοση, καλλιτεχνικά , άμοιρη : να αναλύσετε τις λέξεις αυτές στα συνθετικά τους μέρη και να γράψετε για το καθένα από αυτά μια νέα λέξη σύνθετη χρησιμοποιώντας το β’ συνθετικό τους

       [ μον. 5 ]
Γ. Σε μια ημερίδα που διεξάγεται  στην περιοχή σας με θέμα τον τουρισμό και τις προοπτικές του να αναπτύξετε τα αίτια  στα οποία οφείλεται η επικράτηση του ΄΄βιομηχανοποιημένου΄΄ και μαζικού τουρισμού και  να προβάλετε τα οφέλη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού ( αγροτουρισμός, οικοτουρισμός κ.α. ) .  Ποιους προσανατολισμούς θα πρέπει να λάβει η τουριστική ανάπτυξη στη χώρα μας και ποιοι παράγοντες θα βοηθήσουν για το σκοπό αυτό;

[ 500-600 λ ]  

[ μον 40 ]

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΡΗ ΝΑΘΑΝΑΗΛ, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ