«Η αναζήτηση» του Νίκου Θέμελη. Γράφει η Κατερίνα Φωτιάδου«Η αναζήτηση» του Νίκου Θέμελη

Έξι πρόσωπα αφηγούνται ισάριθμες ιστορίες και συνθέτουν συγχρόνως την περιπέτεια ζωής του κεντρικού ήρωα και των σχέσεων τους μαζί του. Σχέσεις εξουσίας και δεσμοί καταπίεσης, αλλά και σχέσεις φιλίας και έρωτα, ελευθερίας και δημιουργίας.

«Τέλειωσε το λάδι στον τελευταίο λύχνο και οι ασβεστωμένοι τοίχοι συνέχισαν να μαζεύουν φως και να το ρίχνουν μέσα στο σκοτάδι, να βλέπουμε καθαρά ο ένας το πρόσωπο του άλλου και τα μάτια υγρά να λαμπυρίζουν.»

Σ΄ έναν κόσμο που φεύγει και σ΄ έναν κόσμο που έρχεται, στα τέλη του περασμένου αιώνα και στις αρχές του 20ου, κάποιοι αναζητούν καινούργιες απαντήσεις, συγκρούονται για τις ιδέες τους, κυνηγούν συλλογικά και προσωπικά οράματα.

«Η νεολαία της άλλοτε σιγόβραζε στον καφέ της Βιέννης, υπολογίζοντας το χρόνο που θα ωρίμαζαν οι ιδέες του σοσιαλισμού κι άλλοτε έτρεχε πίσω από κάθε νεωτεριστική έκρηξη, μέσα σε εκείνο το ιδιόρρυθμο κλίμα παλιγγενεσίας ιδεών που απελευθέρωνε, μετ άλλαζε, αμφισβητούσε ή απέρριπτε ότι μέχρι τώρα θεωρούσαν αμετάβλητο και δεδομένο.»

horizontal-bar-posts-small
Κατερίνα Φωτιάδου 

Γράφει η Κατερίνα Φωτιάδου
horizontal-bar-posts-small

Πρόσωπα που κουβαλούν την ιστορία των προγόνων τους και αποφασίζουν να γράψουν τη δική τους. Χαράζουν μόνοι τους το δρόμο τους, πιστεύουν σε αξίες, δημιουργούν, μπορούν να αντλούν δύναμη ακόμα κι όταν όλα τους έρχονται ανάποδα. Στάσεις ζωής και πάθη μιας ζωής, γνώση και ημιμάθεια, άλλοτε τους πάνε μπροστά κι άλλοτε τους βασανίζουν.

«Η νόνα ήρθε με τη Μικρασιατική καταστροφή, μαζί με τόσους άλλους στην Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της τα έζησε στη Νέα Φιλαδέλφεια κι έσβησε από γηρατειά λίγο μετά την κατοχή. Ένας κύκλος μικρών ανθρώπων, που κανένας τους δεν ήταν συγγενής της, της συμπαραστάθηκε μέχρι τα τελευταία της».

Άλλοι αντιλαμβάνονται τον κόσμο χωρίς σύνορα και άλλοι στον μικρόκοσμο τους ξέρουν να ζουν ειρηνικά κι αδελφωμένα, αντάμα με αλλόθρησκους κι αλλοεθνείς, το δικό τους παραμύθι.

«Και τότε αχνά μέσα στο φως τεράστια, διάπλατα, αχανή τα δυο μου μάτια. Σ΄ όλον τον ουρανό, από τον έναν ορίζοντα τον μπρος μέχρι τον πίσω των ματιών μου και πάλι από την αρχή ξανά και ξανά αναζητώντας».

Άλλοι θα χαρακτήριζαν τη διαδικασία αυτή «απονεύρωση» του παρελθόντος. Άλλοι, αντιθέτως, θα μιλούσαν για μια νέα, επίκαιρη ανάγνωση της ιστορικής και φιλολογικής μας παράδοσης. Ούτως ή άλλως, το βιβλίο, ως σύνθεση προσώπων, εικόνων, καταστάσεων και αφηγηματικού τόνου, λειτουργεί. Εν τούτοις μπαίνει κανείς στον πειρασμό να αναρωτηθεί αν η αντίθεση ανάμεσα στον στοχαστικό τόνο της αφήγησης και στην υψηλή θερμοκρασία της εποχής εκείνης είναι η αιτία που σε ατομικό επίπεδο οι φωνές των διαφορετικών αφηγητών, παρά την ποικιλία των διαλέκτων (το βιβλίο έχει ακόμη και γλωσσάρι στο τέλος), αναπέμπουν όλες σε μια φωνή ­-τη φωνή του συγγραφέα ­, μια ομοιογένεια που κάνει ενίοτε το βιβλίο να φαίνεται επίπεδο.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Νίκος Θέμελης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Αποφοίτησε από την Γερμανική Σχολή Αθηνών, το Doerpfeld Gymnasium. Σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία, όπου το 1975 έλαβε το Διδακτορικό του Δίπλωμα σε θέματα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Εργάστηκε στην Αγροτική Τράπεζα, στο Υπουργείο Οικονομικών και στη Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Από το 1981 υπήρξε στενός συνεργάτης του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη και διευθυντής του γραφείου του, ακολουθώντας τον στα υπουργεία Γεωργίας, Εθνικής Οικονομίας, Παιδείας, Βιομηχανίας αλλά και στο Μέγαρο Μαξίμου κατά τη θητεία του ως πρωθυπουργού (1996-2004). Στο χώρο της νεοελληνικής πεζογραφίας εμφανίστηκε το 1998. ¨Η αναζήτηση¨ ήταν το πρώτο του κείμενο έξω από το χώρο των επιστημονικών του ενδιαφερόντων. Έγραψε επτά μυθιστορήματα – τα οποία διαπνέονταν, κυρίως, από την ιδέα του εκσυγχρονισμού – με βασικές αναφορές στον ελληνισμό των τελευταίων τριών αιώνων, τόσο στον χώρο της διασποράς όσο και στον χώρο της αναδυόμενης εγχώριας αστικής τάξης. Τα βιβλία του Νίκου Θέμελη σημείωσαν μεγάλη εμπορική επιτυχία, ενώ κάποια από αυτά μεταφράστηκαν στα γερμανικά, τα ιταλικά, τα ρουμανικά, τα τουρκικά και τα σερβικά. Εκτός από τον χώρο της πολιτικής και της επιστήμης, τα ενδιαφέροντά του επικεντρώνονταν στη λογοτεχνία, στη μουσική και την ζωγραφική. Πέθανε στις 20 Αυγούστου 2011 σε ηλικία 64 ετών, έπειτα από μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο.