«Ου φονεύσεις» του Θανάση Πάνου«Ου φονεύσεις»

horizontal-bar-posts-small
Θανάσης Πάνου 

Γράφει ο Θανάσης Πάνου
horizontal-bar-posts-small

Oι αντικοινωνικές πράξεις βίας και γενικά η επιθετική συμπεριφορά όταν εξετάζεται από τις κοινωνικές, ανθρωπιστικές ή και νευροεπιστήμες ενέχει τον κίνδυνο να νομιμοποιηθούν και να δικαιολογηθούν ως κάτι το φυσιολογικό και αναπότρεπτο. Όπως γνωρίζουμε όλα τα όντα διαθέτουν μια βιολογική προδιάθεση για επιθετική συμπεριφορά και σε αυτό συνηγορούν πλήθος από έρευνες. Όμως η βιολογική προδιάθεση είναι μια κατάσταση προσαρμογής και αναρυθμίζεται σε σχέση με τις κοινωνικές συνθήκες εξυπηρετώντας τις ανάγκες για επιβίωση. Σε όλα τα ζώα η βία απέναντι στο είδος τους αποτελεί μια σπάνια επιθετική συμπεριφορά και όταν συμβαίνει, συντρέχουν ιδιόμορφες αιτίες.

Ο ηθολόγος Ι.Eibl-Eibesfeldαναφέρει χαρακτηριστικά πως στα περισσότερα όντα και κυρίως στα ανώτερα θηλαστικά η δολοφονία εμποδίζεται από έμφυτους μηχανισμούς καταστολής της επιθετικότητας που αποκλείουν ειδικά τη δολοφονία ατόμων του ίδιου είδους. Βέβαια το πρόβλημα είναι μεγάλο στην ανθρώπινη κοινωνία και παραβιάζει την καθολική αυτή επιταγή. Ο άνθρωπος παρακάμπτει την απαγόρευση της ενδοειδικής βίας επειδή θεωρεί τις διαφορετικές ανθρώπινες ομάδες ως υπάνθρωπα είδη όπως υποστηρίζει και η ρατσιστική – φασιστική αντίληψη για την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας. Δηλαδή, χωρίς δισταγμό και τύψεις δικαιολογείται η αποτρόπαιη πράξη του φόνου ή της δολοφονικής πράξης αν υπάρχει η αιτιολογία της υποστήριξης της καθαρότητας της ομάδας- ράτσας.

 Πολλές γενοκτονίες, μαζικές δολοφονίες στο όνομα της εθνικής «αυτοκάθαρσης» γίνονται αποδεκτές από τα μέλη μιας τυφλά καθοδηγούμενης κοινωνίας. Ο άνθρωπος χάρη στην «αναπτυγμένη» νοημοσύνη του καταφέρνει να παρακάμπτει την ενστικτώδη –γονιδιακή απαγόρευση να μη δολοφονεί τους συνανθρώπους του. Η διαφορετικότητα μπορεί να είναι βέβαια μόνο πολιτισμική αλλά δικαιολογείται από την προπαγάνδα ως γενετική, βιολογική και επικίνδυνη.

Ο ανθρώπινος πολιτισμός – και η εξέλιξη – περίπλοκος και απροσδόκητος πάντα κρύβει το παράδοξο και παρακάμπτει και αυτή την ίδια αμφίδρομη σχέση με τη μητέρα φύση!