Ταβάρα, το «στρες των Ποντίων». Tης Γιώτας Ιωακειμίδου

Ταβάρα, το «στρες των Ποντίων»

η Μόρα στους άλλους Έλληνες

horizontal-bar-posts-small
Γιώτα Ιωακειμίδου 

Γράφει η Γιώτα Ιωακειμίδου 
horizontal-bar-posts-small

Άκουγα  κάποιες φορές τη γιαγιά μου να μου λέει «απόψ’ έρθε η Ταβάρα και εκάτσε απάνιμ» (απόψε ήρθε η Ταβάρα και κάθισε πάνω μου)… Βέβαια η γιαγιά μου, όπως και όλοι εκείνοι οι άνθρωποι, δεν γνώριζαν το άγχος, το στρες , και όλες αυτές τις αρρώστιες του «πολιτισμού».  Ωστόσο ένιωθαν και αυτοί κάποιες στιγμές  πίεση ψυχολογική, αλλά δεν μπορούσαν να την ερμηνεύσουν. Είναι γνωστό ότι άλλοτε όταν δεν μπορούσαν να ερμηνεύσουν κάτι το απέδιδαν  στα κακά πνεύματα και τα «ξωτικά».

Οι απλοϊκοί αυτοί άνθρωποι ό,τι δεν μπορούσαν να εξηγήσουν με τη λογική το μεγαλοποίησαν και το μετέπλασαν με τη φαντασία τους  και διαμόρφωσαν τις δεισιδαιμονίες  και με «ξόρκια» προσπαθούσαν να ξεπεράσουν τον φόβο του ανερμήνευτου.

Η Ταβάρα ήταν ένα τέτοιο «εξωτικό», εμφανιζόταν νύχτα και προκαλούσε δύσπνοια. Καθόταν πάνω στο στήθος και προκαλούσε τέτοια πίεση που ο ατυχής αισθανόταν ένα αίσθημα πνιγμού. Πολλές φορές άκουγα τη γιαγιά μου την ώρα που πήγαινε για ύπνο να σταυρώνει το μαξιλάρι της ψιθυρίζοντας: «Ταβάρα ταβάρα κι άβυζου και χαμοπεταλήχτρα, μέτρα τα άστρα του ουρανού και τη δεντρί τα φύλλα, κοσκίντσο τη θάλασσας την άμμον και αν απομέν΄σε καιρός ατότε έλα φάμε» (Ταβάρα εσύ που δεν έχεις βυζιά και κάθεσαι στα δικά μου, άντε μέτρα τα άστρα του ουρανού και τα δέντρα των φύλλων και την άμμο της θάλασσας και αν σου μείνει καιρός έλα να φας και μένα).

Άλλοτε πάλι η Ταβάρα έπαιρνε τη μορφή εφιάλτη. Είχε τη μορφή μιας μεγαλόσωμης γυναίκας που φορούσε μαύρα, καθόταν πάνω στο στήθος και με τα τεράστια μαύρα χέρια της εμπόδιζε την αναπνοή προσπαθώντας να πνίξει το θύμα της.

Αντίστοιχα πλάσματα της φαντασίας ήταν και ο Εφιάλτης των αρχαίων Ελλήνων, ο Βραχνάς, η Μόρα σε άλλα μέρη της Ελλάδος, το nightmareτων Αγγλοσαξόνων, πλάσματα όλα της φαντασίας του αβοήθητου δεισιδαίμονα ανθρώπου να ερμηνεύει το άγνωστο.

Η Μόρα εμφανιζόταν και αυτή βράδυ την ώρα του ύπνου και πλάκωνε το θύμα της , του έκοβε την ανάσα προσπαθώντας να το πνίξει, εμφανιζόμενη άλλοτε σαν γριά ή σαν ένα μικρό πλάσμα με σκούφο στο κεφάλι. Ο Νικόλαος Πολίτης έχει καταγράψει τις λαϊκές παραδόσεις για τα πλάσματα αυτά της φαντασίας των ανθρώπων, δαιμονικά πλάσματα όλα.