«Είναι η αυτοκτονία γενναιότητα; Πώς την παρουσιάζουν τα ΜΜΕ;» του Πάτροκλου Παπαδάκη«Είναι η αυτοκτονία γενναιότητα; Πώς την παρουσιάζουν τα ΜΜΕ;»

horizontal-bar-posts-small
 

Γράφει ο Πάτροκλος Παπαδάκης
horizontal-bar-posts-small

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το ποσοστό της αύξησης των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών αυξήθηκε κατά 25,5% το 2011 από το 2010 και 43% σε σχέση με το 2007, ένα ζήτημα που έχει λάβει μεγάλη προβολή από τα ΜΜΕ. Ο τρόπος όμως που τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αναφέρονται σε περιπτώσεις αυτοκτονίας μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα σε ανθρώπους με αυτοκτονική συμπεριφορά. Η παρουσίασή τους μπορεί να ωθήσει ευάλωτους ανθρώπους σε μία απόπειρα ή να τους δείξει τρόπους για να την πραγματοποιήσουν.

Τι είναι η αυτοκτονική συμπεριφορά

Η αυτοκτονία δεν είναι η «γενναία» πράξη «δυνατών» ανθρώπων, όπως συχνά παρουσιάζεται από τα ΜΜΕ. Η αυτοκτονική συμπεριφορά είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών διαταραχών, όπως η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή, η σχιζοφρένεια κά. Περιλαμβάνει την ολοκληρωμένη αυτοκτονία, την απόπειρα αυτοκτονίας και τις αυτοκτονικές σκέψεις (αυτοκτονικός ιδεασμός). Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, με συνηθέστερη αιτία την κατάθλιψη. Οικογενειακά προβλήματα, προβλήματα σε ερωτικές σχέσεις, οικονομικές δυσκολίες, ανεργία, η χρήση αλκοόλ και εξαρτησιογόνων ουσιών κά. μπορεί να ωθήσουν έναν ευάλωτο άνθρωπο στην αυτοκτονία.

Πώς τα ΜΜΕ επιδρούν στην αυτοκτονική συμπεριφορά

  • Η αυτοκτονία δεν είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, όπως παρουσιάζεται απο τα ΜΜΕ, αλλά ένα σοβαρό θέμα ψυχικής υγείας που χρειάζεται τη δημιουργία υποστηρικτικού περιβάλλοντος και τη βοήθεια από ειδικούς.
  • Οι λεπτομερείς περιγραφές μπορεί να οδηγήσουν στην ταύτιση ενός ανθρώπου που σκέφτεται την αυτοκτονία με εκείνον που την πραγματοποίησε.
  • Η ωραιοποίηση μίας αυτοκτονίας δίνει το μήνυμα σε ευάλωτα άτομα ότι αυτός είναι ο τρόπος για να πάρουν προσοχή και ενδιαφέρον.
  • Η παρουσίαση της αυτοκτονίας μιας διασημότητας ως μία γοητευτική πράξη ενός «δυνατού» ανθρώπου μπορεί να οδηγήσει σε μιμητές.

Τι μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε τον εαυτό σας ή έναν άνθρωπο με αυτοκτονική συμπεριφορά

  • Αξιολογήστε κριτικά τις πληροφορίες που σας δίνονται. Η απουσία επιστημόνων εξειδικευμένων στο θέμα μειώνει την αξιοπιστία των πληροφοριών.
  • Τα περισσότερα ρεπορτάζ δεν αναφέρουν την κατάσταση της ψυχικής και συναισθηματικής υγείας του αυτόχειρα. Αναζητήστε πληροφορίες από φορείς πιστοποιημένους για την αυτοκτονική συμπεριφορά.
  • Λάβετε σοβαρά κάθε απειλή για αυτοκτονία ή σκέψεις θανάτου και ατυχημάτων, που μπορεί να κρύβουν αυτοκτονικές σκέψεις.
  • Αποφύγετε την χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, που κάνουν τη συμπεριφορά πιο παρορμητική.
  • Ενημερωθείτε μέσα από γραμμές βοήθειας για την αυτοκτονία και απευθυνθείτε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας προκειμένου να σας κατευθύνει σωστά.
  • Εκφράστε την απόγνωση που νιώθετε και ζητήστε βοήθεια. Αν πρόκειται για κάποιον δικό σας άνθρωπο πιέστε τον να πάει σε έναν ψυχολόγο και δημιουργήστε του ένα υποστηρικτικό πλαίσιο που θα τον κάνει να νιώθει σημαντικός και θα ξέρει ότι μπορεί να τον καταλάβει και να τον βοηθήσει.
  • Να θυμάστε: ο χρόνος είναι πολύ σημαντικός, μην τον αφήνετε να περνάει. Κάθε λεπτό που περνάει φέρνει έναν ευάλωτο στην αυτοκτονία άνθρωπο πιο κοντά στον θάνατο.

 

Επιμέλεια κειμένου: Φίλια Μητρομάρα – Δημοσιογράφος

______________________________

Ο Πάτροκλος Παπαδάκης

Είναι ψυχολόγος, μέλος του Πανελληνίου Ψυχολογικού Συλλόγου και του Ελληνικού Συλλόγου Επαγγελματιών Υποστήριξης Ανθρώπινου Δυναμικού, επιστημονικός συνεργάτης σε περιοδικά του ομίλου των Αττικών Εκδόσεων (π.χ. Shape) και των περιοδικών ΓΥΝΑΙΚΑ και Glam και επιστημονικός σύμβουλος και συνεργάτης της δημοσιογράφου – παρουσιάστριας Βίκυς Χατζηβασιλείου στο site της Όμορφα Μυστικά. Τα τελευταία χρόνια είναι επόπτης πρακτικής άσκησης των φοιτητών ψυχολογίας του Παντείου Παν/μίου καθώς και εισηγητής στην εκπαίδευση νέων εθελοντών κοινωνικής πρόνοιας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Επικοινωνία: [email protected], Tηλ.: +30 2109564594, +30 6944972063