«Άθλος ή Αθλητισμός;» του Δημήτρη Βατίστα«Άθλος ή Αθλητισμός;»

horizontal-bar-posts-small
Δημήτρης Βατίστας

 

Γράφει ο Δημήτρης Βατίστας
horizontal-bar-posts-small

Από τα παιδικά μας χρόνια οι περισσότεροι θα θυμούνται το μάθημα της γυμναστικής κατά τη διάρκεια των σχολικών μας χρόνων. Ήταν από τις καλύτερες ώρες για να ξεκουραστούμε από τα μαθήματα, να δράσουμε και να λειτουργήσουμε σαν ομάδα, σαν σύνολο. Ήταν μία από τις καλύτερες ευκαιρίες για να ενεργοποιηθούμε και να αποτελέσουμε ενότητα το οποίο είχε σαν αποτέλεσμα την σωματική και ψυχική ευεξία.

Σήμερα, στον αθλητισμό συμβαίνουν κάποια φαινόμενα, τα οποία θα έλεγα ότι δεν μπορούμε να επιβραβεύσουμε αλλά, θα τολμούσα να πω, ότι όλα θυσιάζονται στο βωμό του κέρδους και του χρήματος. Χαρακτηριστικό του δεν είναι το ομαδικό πνεύμα και ο συναγωνισμός αλλά η ανταγωνιστικότητα και το πνεύμα ανωτερότητας που διακατέχει τις ομάδες ή τους αθλητές, ώστε να γίνουν ισχυρότεροι με σκοπό να επικρατήσουν έναντι των αντιπάλων.

Ο αθλητισμός από τα αρχαία χρόνια αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες αγωγές του παιδιού κατά την παιδική ηλικία. Ας πάρουμε για παράδειγμα την αρχαία Σπάρτη, όπου εκεί τα παιδιά σκληραγωγούνταν από την πολλή μικρή ηλικία, ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν και να είναι ικανά να πολεμήσουν. Αυτός ο τρόπος ζωής τα οδηγούσε σε έναν τρόπο διαβίωσης, ο οποίος μέσω της επανάληψης και της συνήθειας καλλιεργούσε το πνεύμα αλληλεγγύης και ενότητας.

Μέσω του αθλητισμού γενικότερα και των ομαδικών αθλημάτων ειδικότερα, επιτυγχάνεται η ευγενής άμιλλα και η συνεργασία των ατόμων σε μια ομάδα για να φτάσουν στον τελικό προορισμό, τη νίκη. Διαμορφώνει τέτοιες προσωπικότητες και χαρακτήρες, οι οποίοι βλέπουν τα ελαττώματα τους και τα μειονεκτήματα τους και προσπαθούν να τα βελτιώσουν. Ο άνθρωπος, λοιπόν, θα πρέπει στον ελεύθερο του χρόνο να βρίσκει τρόπους να αθληθεί. Έτσι αποκτά φυσική κατάσταση που τον κάνει να νιώθει αυτοπεποίθηση, να έχει κρίση, φαντασία και αυτοεκτίμηση γιατί «νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεῖ», όπως έλεγαν και οι πρόγονοί μας.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως είπα και πριν, το χρήμα έχει γίνει αυτοσκοπός στις μέρες μας. Όταν παίζουν δύο ομάδες ποδόσφαιρο, αντί να ενδιαφερόμαστε για το πώς θα λειτουργήσουν οι ομάδες μέσα στο «πεδίο της μάχης», δηλαδή τι θέση έχουν και πώς θα οδηγηθούν στη νίκη, επικεντρωνόμαστε στις αποδόσεις που δίνουν τα τυχερά παιχνίδια για να κερδίσουμε χρήματα.

Ένα άλλο φαινόμενο που επικρατεί κυρίως στα γήπεδα, είναι αυτό του έντονου φανατισμού. Οι σύγχρονοι νέοι μεγαλωμένοι με τα ευτελή μικροαστικά ιδανικά, χρησιμοποιώντας κάθε μορφή βίας προσπαθούν να νιώσουν ισχυροί με την απεγνωσμένη αναζήτηση ιδανικών. Η συνεχής προβολή βίας κάνει τους σημερινούς νέους όλο και πιο βίαιους κάνοντας τους να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Ο αθλητισμός, λοιπόν, δεν αποκτά φιλάθλους αλλά «κατασκευάζει» οπαδούς.

Μέσω του αθλητισμού, λοιπόν, πρέπει να καλλιεργείται το πνεύμα του Ολυμπισμού, έτσι ώστε να γίνει πρεσβευτής συναδέλφωσης των λαών. Επιπλέον, για να μπορέσει το άτομο να ισχυροποιηθεί, θα πρέπει η σωματική άσκηση και η πνευματική καλλιέργεια να περπατούν παράλληλα με στόχο την ηθική τελείωση. Ακόμη, θα πρέπει να διαχωριστεί ο αθλητισμός από τις πολιτικοοικονομικές σκοπιμότητες και τον κακώς εννοούμενο ανταγωνισμό που εντείνεται με τον χρηματισμό διαφόρων διαιτητών με σκοπό τον προκαθορισμό μερικών αποτελεσμάτων.

Για να καταστεί αυτό δυνατόν, θα πρέπει να ανατρέξουμε στο παρελθόν και να θυμηθούμε το «καλός κἀγαθός» των αρχαίων Ελλήνων. Γι’ αυτούς η έννοια του Ολυμπισμού ήταν η ιδέα κατά την οποία μέσω της συμμετοχής του στα αθλήματα, το άτομο διαπαιδαγωγείται σωστά όχι μόνο για το «ζῆν» αλλά και για το «εὖ ζῆν».