«Οι δυσκολίες για τη συγκράτηση της εγκληματικότητας» του Θανάση πάνου«Οι δυσκολίες για τη συγκράτηση της εγκληματικότητας»

Γράφει ο Θανάσης Πάνου

Οι πολίτες νοιώθουν έντονα την απειλή από την αυξανόμενη εγκληματικότητα και η «ψυχολογία της μάζας» τροφοδοτεί τις φωνές οργής ενάντια στην δικαιοσύνη και την αστυνομία που παρουσιάζονται αδύναμες να τους προστατέψουν. Η οργή μεγαλώνει όταν οι Έλληνες πολίτες γνωρίζουν ότι πληρώνουν κάθε χρόνο 2,8 δις ευρώ για την οργάνωση της αστυνομίας, δηλαδή για την ασφάλεια τους. Μέσα σε μια τέτοια σύγχυση βρίσκουν πρόσφορο έδαφος οι προτάσεις και οι «εν θερμώ» θέσεις αυταρχικών μεθόδων που προσβάλλουν βάναυσα τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η ψηφοφορία στο ιντερνέτ για τις κάμερες παρακολούθησης αποτελεί ένα παράδειγμα ακραίας ανευθυνότητας. Πρέπει να απαντήσει, ο πολίτης με ένα ΝΑΙ ή ένα ΟΧΙ. Δεν λειτουργεί όμως έτσι το κοινωνικό σύστημα ενός κράτους δικαίου. ΟΧΙ στο άσπρο ή το μαύρο. Φυσικά και καταπατούνται τα συνταγματικά δικαιώματα αλλά και το σύνολο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο εισαγγελέας με τις αλλαγές του νόμου από το 2007, έχει το δικαίωμα να επιτρέψει τη χρήση τους. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε και να πούμε εύκολα το ΝΑΙ, μπροστά σε μια αόριστη απειλή που τρομοκρατεί το κοινωνικό σύνολο. Το σύνταγμα προστατεύει το δικαίωμα των πολιτών στις συναθροίσεις και η όποια καταγραφή συμμετοχής σε διαδηλώσεις οδηγεί στο ηλεκτρονικό φακέλωμα. Σε περιπτώσεις ειδικών συνθηκών , που επιφέρουν σοβαρούς κινδύνους και ενώ δεν μπορούν να υπάρξουν άλλα μέσα αποδεικτικά, μπορούμε υπό όρους να υποστηρίξουμε το ΝΑΙ, υπό την βασική προϋπόθεση έγκρισης όχι μόνο με την εντολή εισαγγελέα αλλά με την συνεργασία της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Όχι λοιπόν στο άσπρο ή μαύρο, θεμάτων όπως η χρησιμοποίηση των καμερών και το ηλεκτρονικό φακέλωμα.

Όταν η ανθρώπινη ζωή δεν έχει καμία αξία πλέον, ακόμη και για τους κακοποιούς του κοινού ποινικού δικαίου, υπάρχει η αντίληψη ότι η αστυνομία και να εφαρμόσει τις πιο σύγχρονες μεθόδους αστυνόμευσης, ακόμα και να υιοθετήσει αξιόπιστα ψυχομετρικά εργαλεία για τους ένστολους, δεν πρόκειται να συγκρατηθεί η αυξανόμενη εγκληματικότητα. Στο παρελθόν υπήρχαν μεγάλες ομάδες κακοποιών που δρούσαν με συγκεκριμένες τακτικές. Σήμερα έχουν δημιουργηθεί και νέες ομάδες με διαφορετική τακτική, αλλά και οι πρώην ομάδες πολυδιασπάστηκαν σε εκατοντάδες μικρότερες που δρουν και επεκτείνονται και εκτός του κέντρου του κέντρου της Αθήνας. Χιλιάδες είναι και τα παράνομα όπλα που μετά το 1990 «φύτρωσαν» με την άνθηση του εμπορίου στα Βαλκάνια. Όταν δεν έχει γίνει επίσημη, οργανωμένη καταγραφή των μεταναστών (με όλες τις δυσκολίες που παρουσιάζει) υπάρχει και το επιπλέον πρόβλημα του εντοπισμού. Η ενεργοποίηση όλων των μηχανισμών συλλογής πληροφοριών απαιτεί συστηματικότερη εκπαίδευση έναντι του «θολού τοπίου» των λαθρομεταναστών και των ελληνικών συμμοριών που αναβαθμίζονται συνεχώς. Η ιεραρχία, η κατανομή των ρόλων, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός και η διασύνδεση με τη «μαύρη οικονομία», δηλαδή με νομιμοφανείς διαύλους πλυντηρίων του χρήματος, αποδεικνύουν αυτή την ποιοτική αλλαγή. Οι υπηρεσιακές εισηγήσεις αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας υποστηρίζουν τις πιο αξιόπιστες αξιολογήσεις για τους ένστολους αλλά η πολιτική ηγεσία κωφεύει. Ακόμη και οι προτάσεις για ειδικό «σώμα μεταναστών» μέσα από τους μετανάστες, που θα επιλεγεί με αυστηρά κριτήρια θα ενίσχυε τις υπηρεσίες με πληροφορίες που δεν θα μπορούσαν να έχουν με άλλους τρόπους. Είμαστε ακόμη στα πρώτα βήματα για τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου αλλά και της δομής της αστυνομίας. Όταν ακόμα η προσοχή έχει εστιαστεί στη αξιολόγηση της ψυχοπαθολογικής κατάστασης για την άσκηση του αστυνομικού επαγγέλματος το έντονο παρασκήνιο επικρατεί. Αν αναφερθούμε πιο ειδικά, γνωρίζουμε ότι τα αξιόπιστα τεστ MMP1-2 (από το πανεπιστήμιο της Μινεσότα) βρήκαν αντίδραση από τον σύλλογο Ελλήνων ψυχολόγων και των επιχειρησιακών ψυχιάτρων, που σε συνδυασμό με την γραφειοκρατική ολιγωρία και τις «όπισθεν» πολιτικές πιέσεις, δεν έγιναν δεκτά. Το αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ έχει τη δυνατότητα να οργανώσει και να σταθμίσει τις σημερινές καταστάσεις. Οι επιτυχίες κατά καιρούς ενάντια στο οργανωμένο έγκλημα φυσικά και δεν είναι τυχαίες αφού κυριάρχησαν προηγμένης τεχνολογίας τεχνικές παρακολούθησης.

Τελικά, χρειάζεται η αποφυγή της μίζερης λογικής «τίποτε δεν γίνεται», αλλά κυρίως η απελευθέρωση από τα πλοκάμια που ελέγχονται από ένα φοβισμένο ψηφοθηρικό εγκέφαλο.

 ______________________________________

Δείτε ακόμη: «Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις» του Θανάση Πάνου