«Ο φτερωτός θεός περνάει πάνω από το τρίτο θρανίο» διήγημα της Χρύσας Τσάκωνα«Ο φτερωτός θεός περνάει πάνω από το τρίτο θρανίο»

Διήγημα της Χρύσας Τσάκωνα

Έχει φυλάξει με προσοχή όλες τις αναμνηστικές φωτογραφίες. Η φωτογραφία, λέει, υποστηρίζει τη στιγμή και την κρατάει ζωντανή στη μνήμη, όταν ο χρόνος έρχεται να μας χτυπήσει μ’ ένα σφυρί στο κεφάλι για να συμπιέσει ή να σαρώσει το παρελθόν.

Τέλη Ιουνίου, στηνόμαστε χαρούμενοι για την αναμνηστική φωτογράφιση με καθαρές μπλε ποδιές, λευκό γιακαδάκι και το σήμα του σχολείου στο στήθος. Η δασκάλα φέτος ήταν η διευθύντρια του σχολείου, μια στριμμένη γεροντοκόρη, θα έλεγε κανείς, αν δεν ήξερε ότι είναι παντρεμένη μ’ ένα μυρμήγκι. Έχει ένα σπίτι που η αγάπη δεν πήρε ποτέ το θάρρος να μπει και τρία παιδιά, ένα γλυκομίλητο, ένα κακότροπο κι ένα «διανοητικά καθυστερημένο», που δεν μπορούσε καθόλου να λογαριάσει κι η μάνα του ντρεπόταν ως την άκρη του ουρανού, κι όσο ντρεπόταν τόσο κοκκίνιζε, ως την άκρη του κόκκαλου, ως το βάθος της πληγής.

Τελευταία μέρα σχολείου. Η διευθύντρια είναι απούσα και μας έχει τυλίξει σα ψάρια στο δίχτυ της επιτήρησης των αποφοίτων. «Απαγορεύεται να ομιλείτε, να βήχετε και να δημιουργείτε αναταράξεις του αέρος εκ της αναπνοής».

Το μάτι της κάνει ταξίδια μέσα στην τάξη πολεμώντας την πλήξη σε όλες τις πιθανές γωνίες. Πάνω από τον πίνακα βρίσκεται η εικόνα του Χριστού και δίπλα της η στριφνή διευθύντρια έχει κρεμάσει μια επιγραφή. «UBI NIHIL VALES, IBI NIHIL VELIS *». «Ακαταλαβίστικη σαν τις ώρες μου εδώ μέσα», σκέφτεται και λέει να μιλήσει. Ο απόφοιτος, όμως, πιάνει στον αέρα τους ψιθύρους, στρέφεται προς το μέρος της, πλησιάζει κι αποφασίζει ν’ ασκήσει λεκτική βία σχεδόν εξ επαφής εφόσον είναι πέντε χρόνια μεγαλύτερος και χρισμένος εξουσία απ’ την εξουσία.

Βουρκώνει κι είναι έτοιμη να τα μπήξει για τα καλά, όταν απ’ το τελευταίο θρανίο δίπλα στο παράθυρο πιάνει με την άκρη του ματιού της ένα βάτραχο να πετάγεται και να ξετυλίγει τη γλώσσα για να στραγγαλίσει τον απόφοιτο. Γυρίζει και βλέπει το μπασμένο Χάρη με τα καστανά μαλλιά και τα μπλε μάτια, που ποτέ δεν γέμιζε το δικό της μάτι, να στέκεται στο διάδρομο με υψωμένο το δείκτη και ακούει τον κεραυνό να σκάει. «Πώς τολμάς να τα βάζεις μ’ ένα κορίτσι;», ορθώνεται η ψιλή φωνή, σχεδόν γελοία, χωρίς κανένα δεκανίκι μπροστά στην αντρική μόστρα του άλλου.

Ο απόφοιτος κάνει τρία βήματα μπροστά και πλησιάζει τόσο που η αναπνοή του χαϊδεύει το δέρμα του μικρού. Απλώνει το χέρι, ανοίγει τα δάχτυλα να μοιάζουν με δαγκάνες και αρπάζει το πηγούνι του Χάρη, το σφίγγει σα μέγγενη, σίγουρος ότι ο πόνος θα συνεφέρει τον μικρό. Και τότε έρχεται το μεγαλειώδες. Στην απειλή της αναφοράς του συμβάντος στη διευθύντρια, εκείνος απαντά μ’ ένα χαμόγελο. Ο απόφοιτος εκπλήσσεται, τινάζει το χέρι προς τα πίσω και αναδιπλώνεται σα θηρίο που του παίρνουν το θήραμα βγάζοντας ένα βρυχηθμό. Ύστερα, τα κύματα ησυχίας απλώνονται και πάλι στην τάξη. Εκείνη, ικανοποιημένη, χαμογελάει αναγνωρίζοντας το ταλέντο του Χάρη στο δίκιο και στην ανθρωπιά. Τα υπόλοιπα πέντε χρόνια σκαρφαλώνουν μαζί στα δέντρα, ξαπλώνουν στα παγκάκια και με το βλέμμα κυνηγούν τα σύννεφα, μοιράζονται το φαγητό τους, βάζουν τις παλάμες στην ίδια χειρολαβή.

Τη διευθύντρια δεν την ξαναείδαμε σε τάξη τις επόμενες χρονιές, τη βλέπαμε μόνο στην αυλή και στους διαδρόμους να μας τσακίζει με τιμωρίες. Αλλά η μνήμη δρα επιλεκτικά. Έχει ξεγράψει τιμωρίες και μαθήματα, οι καλύτερες ώρες είναι στην αυλή και στο σχολικό. Εκεί συμβαίνει το πραγματικό μεγάλωμα και όχι στους τοίχους των δασκάλων. Φασαρία, τραγούδια, τσακωμοί, φιλίες κι έρωτες, και επί έξι χρόνια ο διευθυντής (το μυρμήγκι, που εκτελεί και χρέη οδηγού) τη βάζει συχνά πυκνά στη μπροστινή θέση να του διαβάζει. «Εύγε, παιδί μου» τής λέει πάντα και ξύνει το αυτί με το δάχτυλο.

* «όποιος δεν αξίζει τίποτα, δεν μπορεί να θέλει τίποτα»

Δείτε ακόμη: «Λογοτεχνικές διαδρομές» της Χρύσας Τσάκωνα

 

Η Χρύσα Τσάκωνα 

Είναι απόφοιτος του τμήματος Ιστορίας – Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. Εργάστηκε ως φιλόλογος αρχαίων ελληνικών και ιστορίας σε φροντιστήριο της Αθήνας. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής του ΕΚΕΒΙ.