«O σωστός δρόμος είναι ο ...ανήφορος!» του Νίκου Πενήντα«O σωστός δρόμος είναι ο …ανήφορος!»

Γράφει ο Νίκος Πενήντας

«…Μια γαλήνη και μια αρμονία που τόσο λείπει σήμερα από την πολύπαθη πλέον καθημερινότητά μας, που περιδινίζεται στο έλεος της οικονομικής κρίσης που μας ταλανίζει εδώ και κάμποσα χρόνια, με ένα σωρό παρελκόμενα. Και, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τη γνώμη που πολλοί κάθε τόσο εκφράζουν: η κρίση δεν είναι κυρίως τόσο οικονομική, όσο περισσότερο ηθική, κρίση αξιών και θεσμών…»

Στο ύπαιθρο, χειμωνιάτικη νύχτα, με ξαστεριά και πολικό ψύχος… Σίγουρα δε φαντάζει ιδανικό σενάριο… Όμως, η μηχανή του αυτοκινήτου δεν είχε την ίδια γνώμη και έτσι με καθήλωσε στον, καθόλου πολυσύχναστο, επαρχιακό δρόμο αναμένοντας την οδική βοήθεια που, ελέω κρίσης, διέθετε ένα μόνο όχημα για όλόκληρο το νομό, όπως ευγενέστατα με ενημέρωσε η τηλεφωνήτρια… Η νύχτα προμηνύονταν μακριά… Ευτυχώς, ο δείκτης έδινε θετικά μηνύματα για τη στάθμη του καυσίμου… «Τουλάχιστον δε θα παγώσεις» ήταν σαν να έλεγε.

Η αναμονή, ελλείψει συντροφιάς, οδηγεί το μυαλό, συνοδία μουσικής, σε περίεργους ατραπούς, Ένα σωρό σκέψεις καταχωνιασμένες σε γωνιές του μυαλού, παρατημένες για χρόνια βγαίνουν στην επιφάνεια. Πρόσωπα λησμονημένα και μακρινά, γεγονότα σχεδόν σβησμένα έρχονται στο νου… Τα μάτια προσηλωμένα κάπου, απροσδιόριστα που, αφού κοιτούν αλλά δε βλέπουν…

Ώσπου, να… Καρφώνονται στον ουρανό, σε ένα μικρό αστέρι, μακρινό μάλλον, ή μικρό αφού το φως του αμυδρό, μόλις φτάνει στα μάτια του παρατηρητή. Μικροσκοπικό, πλάι σε άλλα μεγαλύτερα, εντυπωσιακά φωτεινότερα… Αλλά, τώρα που παρατηρώ προσεκτικότερα, και σε άλλες μεριές του ουρανού το ίδιο τοπίο. Μικρά και ασθενικά αστεράκια πλάι σε άλλα μεγαλύτερα και λαμπρότερα. Αυτό που αποπνέουν, όμως, είναι μια γαλήνια και ήρεμη αρμονία!

Μια γαλήνη και μια αρμονία που τόσο λείπει σήμερα από την πολύπαθη πλέον καθημερινότητά μας, που περιδινίζεται στο έλεος της οικονομικής κρίσης που μας ταλανίζει εδώ και κάμποσα χρόνια, με ένα σωρό παρελκόμενα. Και, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τη γνώμη που πολλοί κάθε τόσο εκφράζουν: η κρίση δεν είναι κυρίως τόσο οικονομική, όσο περισσότερο ηθική, κρίση αξιών και θεσμών.

Το παραπάνω, βέβαια, δεν είναι κάτι αόριστο και συγκεχυμένο, κάτι που τυχαία προέκυψε. Είναι πολυσύνθετο και πολύπλοκο, όπως το όλον είναι παραπάνω από το απλό άθροισμα των μερών του. Είναι η μακροχρόνια συνισταμένη των επιμέρους ατομικών συμπεριφορών μας, κάτι που έχει τις αιτίες του στον καθένα μας, που εύκολα και αψήφιστα στην καθημερινότητά του υιοθέτησε συμπεριφορές και τρόπους όχι και τόσο σύμφωνους με τα χρηστά ήθη, αλλά τρόπους και συμπεριφορές που συνάδουν με άλλα ήθη, χαλαρά και ευτελή . Για πολλά χρόνια το μέτρο χάθηκε μέσα στο πλούσιο και το ξέχειλο, στη βόλεψη και στο παροιμιώδες «δε βαριέσαι» και τώρα μοιάζουμε σαν το άτακτο παιδί που καταβρόχθισε όλες τις σοκολάτες του μεμιάς και τώρα κλαίει αμήχανα απελπισμένο!

Ας θέσουμε λοιπόν την καθημερινή μας ζωή σε νέα βάση υιοθετώντας ένα νέο κώδικα αξιών, πιο κοντά στον καλό μας εαυτό και την ιδιοσυγκρασία της φυλής μας που κρύβεται βαθιά στο γονιδίωμά μας. Επινοητικότητα, πειθαρχία, ηθική, αλληλεγγύη, ευνομία, αξιοκρατία, έννοιες που για καιρό απωθήσαμε από τη ζωή μας και τις κλείσαμε στο σκοτεινότερο δωμάτιο του μυαλού μας και είναι καιρός να τις ανασύρουμε! Και φυσικά ο κατάλογος δεν εξαντλείται στις παραπάνω αρετές…

Πλην όμως, για να βοηθηθούμε χρειαζόμαστε σημεία αναφοράς, αυτό που αλλιώς λέμε πρότυπα. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, πρόσωπα να μας εμπνεύσουν. Εδώ αξίζει να θυμηθούμε πάλι το ουράνιο σκηνικό: μεγάλα και λαμπερά αστέρια κι ανάμεσά τους άλλα μικρότερα και ασθενέστερα, που πασκίζουν κι αυτά να φέξουν, πλάι στα μεγάλα! Κι αυτά τα μικρά αστέρια λέγονται, άλλο όνομα δεν έχουν…

Ας θέσουμε σαν στόχο να γίνουμε στην αρχή σαν αυτά τα μικρά αστεράκια. Θα είναι κι αυτό μια μεγάλη κατάκτηση. Ας είναι το πρότυπό μας για αρχή ο «άνθρωπος της διπλανής πόρτας» που τον θαυμάζουμε γιατί κάτι παράπάνω έχει από μας: άλλος αυτοσυγκράτηση, άλλος τιμιότητα, άλλος συνέπεια, άλλος αισιοδοξία…

Και, αν το κάνουμε και το κατακτήσουμε, σίγουρα η συνισταμένη όλων μας όλο και κάτι καλύτερο θα φέρει. Αργότερα, αν κατακτήσουμε το πρώτο σκαλί, ανεβάζουμε τον πήχυ καμιά οργιά, κι αργότερα άλλη οργιά, δεύτερο σκαλοπάτι και πάει λέγοντας. Θα φτάσουμε τα μεγάλα και λαμπρά αστέρια. Το όλο εγχείρημα θέλει υπομονή.

Στην παρούσα συγκυρία φαίνεται, παραφράζοντας τον Καζαντζάκη, ο σωστός δρόμος να είναι ο ανήφορος! Δεν μας μένει πια παρά να το δοκιμάσουμε! Αλλά να… Ένα φως… Είναι η οδική βοήθεια! Γεια σας!